Dichtheid per km²
Leeswijzer. De groepsgrafieken zijn beschrijvend. Zonder propagatie van de onzekerheid van de onderliggende soorten geven zij geen formele p-waarde, betrouwbaarheidsinterval of trendklasse.
Rode en Oranje Lijst samen
Deze pagina voegt de 87 soorten van de officiële Rode Lijst en de veertien soorten van de Oranje waarschuwingslijst samen. Er is geen overlap tussen beide selecties, zodat de gecombineerde groep uit 101 soorten bestaat.
De Rode Lijst beschrijft soorten die landelijk zijn verdwenen of bedreigd; de Oranje Lijst signaleert soorten die daar mogelijk naartoe bewegen. De combinatie is bruikbaar als breed overzicht van aandachtsoorten, maar vormt geen ecologische vogelgroep en heeft als geheel geen afzonderlijke juridische status.
Daling sinds 1990, gedeeltelijk herstel sinds 2010
In 1990 werden 1.221 territoria binnen de gecombineerde groep vastgesteld, ofwel 69,0 per km² onderzocht gebied. In 2010 waren dat er 456. In 2024 telden we er 533, in 2025 508 en in 2026 494. De dichtheid bedroeg in 2026 27,9 per km².
Het totaal lag in 2026 ongeveer 8% hoger dan in 2010 en 60% lager dan in 1990. Van de 494 territoria kwamen er 452 uit de Rode-Lijstgroep en 42 uit de Oranje-Lijstgroep.
Een sterk veranderde samenstelling
De Nachtegaal was in 2026 met 227 territoria veruit de talrijkste soort, gevolgd door Graspieper (75), Kneu (56), Koekoek (25) en Grauwe Vliegenvanger (21). In totaal droegen 23 soorten territoria bij. De Nachtegaal daalde van 431 territoria in 1990 naar 227 in 2026, terwijl de Graspieper steeg van 13 naar 75.
Zomertortel, Ringmus, Wulp, Roek, Stormmeeuw en Tapuit leverden in 2026 geen territoria. Spreeuw nam in één jaar toe van één territorium in 2025 naar 13 in 2026. De verliezen sinds 1990 blijven groot.
De koloniefase in de grafiek
In het piekjaar 1983 telde de groep 3.528 territoria. Kokmeeuw en Stormmeeuw, beide van de Oranje Lijst, leverden er samen 2.322, ongeveer twee derde. Na het verdwijnen van de Kokmeeuwkolonie en de sterke afname van de Stormmeeuw zakte de grafiek snel.
Ook in 1990 speelden kolonievogels nog een grote rol. Stormmeeuw en Roek leverden samen 342 van de 1.221 territoria. Hun terugval komt bovenop de verliezen van verspreid broedende soorten.
Leefgebieden en toegankelijkheid
De groep omvat vogels van open duin, korte grasvegetaties, struweel, bos, riet, open water en bebouwing. Het totaal kan daardoor niet als maat voor één habitat worden gelezen. Het laat vooral zien welke combinatie van landelijk kwetsbare en waarschuwingssoorten op een bepaald moment in Meijendel aanwezig is.
In de gecorrigeerde BMP-telling van 2024 lagen 533 territoria van deze groep in 53 onderzochte kavels. Daarvan lagen er 117 in 8 volledig afgesloten kavels, 20 in 4 volledig vrij toegankelijke kavels, 62 in 10 kavels die overal toegankelijk met een toegangskaart waren, 334 in 31 kavels die gemengd waren. De indeling volgt de voor 2024 geldende toegangsvlakken. Een gemengd kavel kan verschillende toegangsregels hebben. Territoria zijn aan de klasse van het hele kavel toegerekend. Habitat, ligging en beheer verschillen tussen de klassen, waardoor de cijfers geen afzonderlijk effect van toegankelijkheid aantonen.
Vergelijking met Nederland
Voor de gecombineerde groep bestaat geen rechtstreeks vergelijkbare landelijke index. De landelijke ontwikkeling verschilt per soort. Vooral de Nachtegaal verdient aandacht, omdat deze in Meijendel zo zwaar meetelt en hier sinds 1990 afnam.
De langdurige lokale verliezen passen eveneens in bredere ontwikkelingen: de Zomertortel is landelijk gedecimeerd, de Spreeuw nam sinds 1990 sterk af en ook Kievit en Stormmeeuw vertonen een landelijke afname. Meijendel wijkt op onderdelen af, maar het algemene beeld blijft dat herstel van enkele soorten het historische verlies niet volledig opheft.
Methodologie
De vaste selectie van 101 huidige Rode- en Oranje-Lijstsoorten is met terugwerkende kracht op alle teljaren toegepast. De grafiek toont dus hoe de soorten die nu op deze lijsten staan zich historisch in Meijendel hebben ontwikkeld.
De dichtheid is de som van alle vastgestelde territoria gedeeld door het geïnventariseerde oppervlak. Kolonievogels en verspreid broedende soorten tellen daarbij gelijkwaardig mee, waardoor een grote kolonie het totaal kan domineren. Een territorium is geen bewijs van een succesvol broedgeval.
Door de uitbreiding van het telgebied rond 1973 en de invoering van de BMP-systematiek in 1984 zijn de oudste jaren niet volledig vergelijkbaar met recente tellingen. Voor de ontwikkeling na de koloniefase ligt de nadruk daarom op de periode vanaf 1990.