Terug naar soorten

Zomertortel

Streptopelia turtur Duiven

Broedvogel Rode lijst Kwetsbaar
57jaren
2118territoria
138hoogste jaar

1958 t/m 2023 · bron: Meijendel-database

Zomertortel zittend op een boomtak tussen bladeren
Foto: MPF CC BY-SA 4.0 Bron

Vogelgeluid

VWG Meijendel en openbare bronnen

Vogelgeluid van Zomertortel

Opname: Benoît Van Hecke · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · bewerkt door VWG Meijendel

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Beschrijving

De Zomertortel is een kleine, sierlijke duif, iets kleiner en kleurrijker dan de Turkse Tortel. De vleugels zijn oranjebruin met donkere vlekken, de borst is roze en de zwarte staart heeft een witte eindrand. Op de hals bevinden zich zwart-wit gestreepte vlekken en rond het oog ligt een opvallende rode ring.

Het is een trekvogel die ten zuiden van de Sahara overwintert en in het late voorjaar terugkeert. Het eenvoudige nest van twijgen wordt gebouwd in dichte struiken, houtwallen, jonge bomen of bosranden nabij open, voedselrijk terrein. Beide ouders broeden en verzorgen de jongen.

Zomertortels eten voornamelijk zaden van kruiden en akkerplanten. Duivenkervel was vanouds een belangrijke voedselplant.

Voorkomen

Rond het midden van de jaren zeventig was de Zomertortel nog vrij talrijk en wijd verspreid. Sindsdien is de Nederlandse populatie sterk afgenomen en is de soort uit grote delen van West- en Noord-Nederland verdwenen. De landelijke achteruitgang gaat nog steeds door.

Ook in Meijendel daalde het aantal territoria sterk. Sinds het begin van deze eeuw wordt de soort er niet meer jaarlijks als broedvogel vastgesteld. Incidentele waarnemingen of territoriale vogels veranderen dat beeld niet.

Achtergrond

De zachte, ritmische zang van de Zomertortel klinkt als een herhaald, spinnend ‘turrr-turrr’. De vogel zingt vaak vanuit een boomtop en kan daardoor op grotere afstand worden gehoord. Anders dan de standvogel Turkse Tortel is de Zomertortel een uitgesproken langeafstandstrekker.

Bescherming

De soort heeft zowel dichte nestgelegenheid als kruidenrijke voedselplekken nodig. Het verdwijnen van akkeronkruiden, graanakkers, houtwallen en ruige randen beperkt het voedselaanbod. Daarnaast spelen verslechtering van leefgebieden in Afrika, droogte, ziekten en jacht langs de trekroute een rol. Herstel vraagt daarom om maatregelen in het broedgebied én langs de internationale trekroute.

Bron: Sovon – Zomertortel.

Vogelkenmerken

Ecologische vogelgroepen: Struweelvogels (Winterkoning-groep, Zwartkop-groep). Rode Lijst: RL: Kwetsbaar. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Voedsel: Aandeel terrestrische ongewervelden: beperkt (klasseproxy 25%). Aandeel vliegende prooien: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Aandeel zaden: overwegend (klasseproxy 75%).

Foerageren: Aandeel bodem en zeer lage vegetatie: overwegend (klasseproxy 75%). Aandeel actieve luchtvangst: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Foerageersubstraat: bodem, lage vegetatie. Foerageermethode: grondpikken.

Nestplaats: Aandeel grondnesten: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Nesthoogte: circa 1 meter. Aandeel holenbroeden: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Type nestholte: niet van toepassing. Oorsprong nestholte: niet van toepassing.

Trek: Aandeel langeafstandstrek: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Overwinteringsregio: Noord-Afrika/Middellandse Zee, Afrika bezuiden Sahara. Trekstrategie: lang.

De percentages zijn vaste, brongebaseerde klasseproxies voor de soort in Nederland/NW-Europa; het zijn geen in Meijendel gemeten populatiepercentages.

Bronnen: Nederlands Soortenregister — vogelsoortteksten; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Life-history characteristics of European birds; Life-history characteristics of European birds; A global database of bird nest traits v2; EltonTraits 1.0