Roerdomp

De Roerdomp is een vrij grote reigersoort. Door de relatief korte en dikke nek is hij compacter gebouwd dan de Grote Zilverreiger of Blauwe Reiger. De losse keelveren en het geelbruine, donker gestreepte verenkleed zijn opvallende én functionele kenmerken.

Het is een schuwe vogel die zich meestal in een rietkraag ophoudt en zelden vliegend wordt gezien. Bij onraad neemt hij vaak de ‘paalhouding’ aan: hals en kop worden verticaal uitgestrekt, waardoor de vogel tussen de rietstengels vrijwel onzichtbaar wordt. Met zijn lange tenen klautert hij behendig door het riet.

In de paartijd laat het mannetje een ver dragend en resonerend ‘hoemp’ horen. Hij maakt in oud riet de basis van enkele nesten, waarna het vrouwtje er één afbouwt met rietstengels en biezen. Zij broedt de eieren uit en verzorgt de jongen.

Het voedsel bestaat vooral uit vis, maar ook kikkers, andere amfibieën, kleine zoogdieren en soms jonge vogels staan op het menu. Door die voedselkeuze kunnen winters met langdurige vorst grote gevolgen hebben.

De landelijke aantallen namen vanaf ongeveer 1975 sterk af, vooral door verdroging en verbossing van moerassen. Sinds ongeveer 1990 herstelt de populatie. Zowel op lange termijn als in de huidige landelijke trend nemen de aantallen toe.

Ook in Meijendel heeft de Roerdomp zich vanuit een incidenteel voorkomen ontwikkeld tot een regelmatige broedvogel. De aantallen wisselen van jaar tot jaar, zoals bij deze winter- en waterstandsgevoelige soort mag worden verwacht.

Jaarlijkse aantallen hangen mede samen met winterweer en waterstanden. Strenge vorst kan sterfte veroorzaken, terwijl lage waterstanden in winter en voorjaar de vestigingsmogelijkheden verslechteren. Zachte winters zijn gunstig, maar warmere en drogere voorjaren kunnen moerasvegetaties juist sneller laten uitdrogen.

De ontwikkeling in Meijendel onderstreept het belang van voldoende grote rietvelden met permanent natte delen en open water. Uit de territoriumreeks alleen kan niet worden afgeleid welk aandeel van de veranderingen door waterbeheer, winterweer of andere omstandigheden wordt veroorzaakt.

De Roerdomp staat als kwetsbaar op de Nederlandse Rode Lijst, maar de landelijke staat van instandhouding wordt inmiddels als gunstig beoordeeld. Dat herstel maakt bescherming van het leefgebied niet minder belangrijk. Nodig zijn stabiele waterstanden, overjarig riet, afwisseling tussen riet en open water en zo weinig mogelijk verstoring tijdens de broedtijd.

Bron: Sovon – Roerdomp.