Porseleinhoen

Het Porseleinhoen leidt een verborgen bestaan in moerassen, natte ruigten en duinvalleien. Geschikt leefgebied bestaat uit lage, kruidachtige vegetatie in zeer ondiep water, afgewisseld met kleine open plekken en kale modderranden.

Het voedsel bestaat uit insecten, wormen, slakken, zaden en andere kleine voedselbronnen die tussen de vegetatie worden verzameld. Brede overgangen tussen open water en dichte begroeiing zijn daardoor belangrijker dan een scherpe rietrand.

De aanwezigheid wordt meestal verraden door de nachtelijke roep: een regelmatig herhaald, zweepachtig ‘huit’. De vogel zelf is door zijn verborgen gedrag maar zelden goed te zien.

Het Porseleinhoen is een zeer schaarse Nederlandse broedvogel. De aantallen kunnen sterk wisselen doordat geschikte ondiepe moerasvegetaties snel ontstaan en weer verdwijnen. Zowel op lange termijn als recent neemt de landelijke populatie af; de staat van instandhouding is zeer ongunstig.

In Meijendel zijn in de laatste decennia van de twintigste eeuw enkele territoria vastgesteld. Daarna verdween de soort als broedvogel. Ringonderzoek toont wel aan dat Porseleinhoenders tijdens de trek nog door het gebied komen.

Werkzaamheden waarbij abrupte oevers zijn omgevormd tot geleidelijke land-waterovergangen verbeteren het potentiële leefgebied, maar hebben nog niet geleid tot een duurzame terugkeer.

Omdat Porseleinhoenders vooral ’s nachts roepen en niet ieder uur even actief zijn, kunnen ze gemakkelijk worden gemist. Nachtelijke inventarisaties bij rustig en zacht weer vergroten de trefkans. Toch blijft een roepende vogel laat in het seizoen niet automatisch bewijs voor een nest of succesvol broedgeval.

De soort vraagt om een dynamisch waterpeil met in het voorjaar langdurig ondiep water, lage zeggen- en kruidenvegetaties en voldoende kale of schaars begroeide plekken. Verdroging, plotselinge peilveranderingen, verruiging en het ontstaan van uitsluitend hoog, dicht riet zijn ongunstig. Beheer moet voldoende grote, rustige mozaïeken in stand houden.

Bron: Sovon – Porseleinhoen.