Boerenzwaluw

Wanneer de Boerenzwaluw terugkeert uit het Afrikaanse overwinteringsgebied, is het spreekwoordelijk nog geen zomer. Toch kondigen het karakteristieke silhouet en het vriendelijke gekwetter voor veel mensen het voorjaar aan.

Boerenzwaluwen nestelen vooral in stallen, schuren en andere toegankelijke gebouwen, maar soms ook onder bruggen of duikers. Het komvormige nest wordt opgebouwd uit modder en plantaardig materiaal en rust meestal op een balk, richel of andere steun. De vogels keren vaak jarenlang naar dezelfde broedplaats terug.

De Boerenzwaluw behoort samen met Huiszwaluw en Oeverzwaluw tot de echte zwaluwen. Gierzwaluw en Nachtzwaluw behoren tot andere vogelfamilies. Boerenzwaluwen vangen hun voedsel vrijwel uitsluitend vliegend.

In de tweede helft van de twintigste eeuw nam de Nederlandse broedpopulatie sterk af. Sinds de eeuwwisseling is de stand stabiel tot licht herstellend. Modernisering van agrarische bedrijven en intensiever grondgebruik blijven de beschikbaarheid van nestplaatsen en vliegende insecten beperken.

In Meijendel zijn broedgevallen vooral verbonden aan Boerderij Meijendel en het terrein van de golfbaan. De geringe hoeveelheid geschikte bebouwing verklaart waarom de soort er nooit wijdverspreid is geweest.

Vanaf de zomer verzamelen Boerenzwaluwen zich op gemeenschappelijke slaapplaatsen, vaak in rietvelden. Daarna trekken ze naar Afrika. Ringonderzoek laat zien dat volwassen vogels niet alleen naar dezelfde omgeving, maar soms zelfs naar hetzelfde nest terugkeren.

Belangrijk zijn toegankelijke stallen en schuren, veilige steunplaatsen voor nesten, voldoende modder en een insectenrijk landschap. Het afsluiten van gebouwen, verwijderen van nesten, intensief gebruik van bestrijdingsmiddelen en het verdwijnen van kleinschalige erven werken nadelig. Kunstnesten kunnen helpen, maar alleen wanneer de omgeving voldoende voedsel en vrije aanvliegroutes biedt.

Bron: Sovon – Boerenzwaluw.