Holenbroeders

De functionele groep Holenbroeders omvat vogelsoorten die hun nest bouwen in een natuurlijke of kunstmatige holte. Dat kan een boomholte zijn, maar ook een konijnenhol, een steile oeverwand, een nestkast, een gebouw of een andere beschutte ruimte. Door deze neststrategie zijn holenbroeders minder afhankelijk van de structuur van de bodem of de vegetatie rond het nest, maar juist van de beschikbaarheid van geschikte nestgelegenheid.

In Meijendel wordt het aanbod aan nestholten bepaald door uiteenlopende processen. Veroudering van het bos, het ontstaan van dood hout, de activiteit van spechten, de aanwezigheid van konijnenholen en de beschikbaarheid van gebouwen of andere kunstmatige nestplaatsen bepalen gezamenlijk hoeveel geschikte broedplaatsen beschikbaar zijn. Veranderingen in bosontwikkeling, begrazing, natuurbeheer en ziekten, zoals de afname van konijnen, kunnen daardoor indirect invloed hebben op deze vogelgroep.

Twee verschillende berekeningen

Op deze pagina staan twee grafieken. Beide zijn gebaseerd op dezelfde broedvogelgegevens, maar gebruiken een verschillende methode om de groepsdichtheid te berekenen.

In de binaire analyse telt iedere geselecteerde soort volledig mee. Alle soorten worden daarbij gelijk gewogen, ongeacht de mate waarin zij werkelijk afhankelijk zijn van holen of andere besloten nestplaatsen.

In de gewogen gevoeligheidsanalyse telt primair groepslidmaatschap voor 1,0 en secundair groepslidmaatschap voor 0,5. Soorten die vrijwel uitsluitend in holten broeden, krijgen daardoor meer invloed op de gezamenlijke trend dan soorten die ook regelmatig andere nestplaatsen gebruiken.

De twee grafieken maken zichtbaar in hoeverre de waargenomen ontwikkeling robuust is voor de gekozen indeling. Wanneer beide berekeningen een vergelijkbaar verloop vertonen, wijst dat op een stabiele ontwikkeling van de functionele groep. Verschillen tussen beide grafieken laten zien welke invloed soorten met een minder uitgesproken holenbroedstrategie op de gezamenlijke dichtheid hebben.

De grafieken vormen geen directe maat voor de beschikbaarheid van nestholten. De ontwikkeling van holenbroeders wordt eveneens beïnvloed door voedselbeschikbaarheid, predatie, weersomstandigheden en veranderingen in de kwaliteit van het leefgebied. In combinatie met de habitatgroepen, ecologische vogelgroepen en andere functionele groepen geven zij inzicht in de ontwikkeling van broedgelegenheid binnen het duinecosysteem.

Methodische kanttekening

Rond 1973 werd het geïnventariseerde gebied uitgebreid tot vrijwel geheel Meijendel. Daarnaast werd in 1984 de landelijke BMP-methode van Sovon ingevoerd. Veranderingen rond deze jaren kunnen daarom mede samenhangen met wijzigingen in het onderzoeksgebied en de telmethode.

Daarnaast kunnen de grafieken worden beïnvloed door de sterke groei van de meeuwenkolonies vanaf de jaren zeventig en hun vrijwel volledige verdwijnen na de terugkeer van de vos in de tweede helft van de jaren tachtig. In sommige jaren omvatten deze kolonies meer broedparen dan alle overige broedvogels van Meijendel samen. Wanneer meeuwensoorten tot deze functionele groep behoren, kan dit de gezamenlijke dichtheid beïnvloeden.

De langetermijnontwikkeling blijft echter goed bruikbaar voor ecologische interpretatie, mits beide grafieken gezamenlijk worden beoordeeld en rekening wordt gehouden met de invloed van dominante soorten.

Meer weten?

Via het Dashboard kunnen de onderliggende gegevens worden verkend per soort, telgebied en periode. Zo kan worden nagegaan welke soorten de ontwikkeling van de groep bepalen en hoe de binaire en gewogen analyse zich tot elkaar verhouden. Voor onderzoekers biedt de Shiny-app uitgebreide mogelijkheden om trends statistisch te analyseren en te relateren aan bosontwikkeling, beschikbaarheid van nestgelegenheid, natuurbeheer en andere landschappelijke veranderingen.