Terug naar soorten

Zwarte Roodstaart

Phoenicurus ochruros Vliegenvangers

Broedvogel
20jaren
34territoria
4hoogste jaar

1960 t/m 2025 · bron: Meijendel-database

Zwarte Roodstaart bij een nest onder een houten dak
Foto: Stefan-Xp CC BY-SA 3.0 Bron

Vogelgeluid

VWG Meijendel en openbare bronnen

Vogelgeluid van Zwarte Roodstaart

Opname: Onbekende maker; zie bronpagina · Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · bewerkt door VWG Meijendel

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Beschrijving

De Zwarte Roodstaart is oorspronkelijk een vogel van droge, rotsachtige gebieden. Gebouwen, industrieterreinen, bouwplaatsen en stenige stadsranden vormen een bruikbaar alternatief. Vanaf een hoge zangpost overziet hij open plekken waar hij naar voedsel zoekt.

Het mannetje is overwegend roetzwart met een lichte vleugelvlek; het vrouwtje is grijzer. Beide hebben de kenmerkende roestkleurige staart, die voortdurend trilt.

Het nest wordt gebouwd op richels en in spleten, onder dakpannen of in andere beschutte holten. Het voedsel bestaat vooral uit insecten en andere kleine ongewervelden, aangevuld met bessen. Veel Nederlandse broedvogels trekken in het najaar naar Zuidwest-Europa en Noord-Afrika, maar overwintering in Nederland komt steeds vaker voor.

Voorkomen

De Zwarte Roodstaart heeft zich in de twintigste eeuw vanuit Oost- en Zuid-Nederland naar het westen uitgebreid. Landelijk is de populatie op lange termijn ongeveer stabiel, met recent een toenemende trend.

In Meijendel was de soort lange tijd onregelmatig aanwezig. De territoria van de afgelopen jaren passen bij de uitbreiding in West-Nederland. Het blijft er vooral een schaarse broedvogel van gebouwen en andere stenige plekken.

Achtergrond

Bouwplaatsen kunnen tijdelijk sterk lijken op het oorspronkelijke rotslandschap: kale grond, puin, hoogteverschillen, richels en open vegetatie leveren zowel zangposten als voedselplekken op. Zodra een terrein volledig wordt bebouwd en strak ingericht, kan die geschiktheid weer verdwijnen.

Bescherming

De soort is landelijk niet bedreigd, maar afzonderlijke nestplaatsen kunnen bij renovatie of sloop verloren gaan. Behoud van toegankelijke nissen, rustige richels en insectenrijke open grond helpt de soort. Bij werkzaamheden aan een bezette broedplaats moet verstoring tijdens het broedseizoen worden voorkomen.

Bron: Sovon – Zwarte Roodstaart.

Vogelkenmerken

Stedelijke zangvogel, broedt op gebouwen en jaagt op insecten.

Ecologische vogelgroepen: Zwarte Roodstaart-groep. Rode Lijst: geen. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Voedsel: Aandeel terrestrische ongewervelden: overwegend (klasseproxy 75%). Aandeel vliegende prooien: beperkt (klasseproxy 25%). Aandeel zaden: beperkt (klasseproxy 25%).

Foerageren: Aandeel bodem en zeer lage vegetatie: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Aandeel actieve luchtvangst: beperkt (klasseproxy 25%). Foerageersubstraat: lage vegetatie, lucht. Foerageermethode: uitvaljacht.

Nestplaats: Aandeel grondnesten: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Nesthoogte: circa 1 meter. Aandeel holenbroeden: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Type nestholte: gebouw of constructie. Oorsprong nestholte: bestaand, niet nader gespecificeerd.

Trek: Aandeel langeafstandstrek: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Overwinteringsregio: Europa, Noord-Afrika/Middellandse Zee. Trekstrategie: kort/middel.

De percentages zijn vaste, brongebaseerde klasseproxies voor de soort in Nederland/NW-Europa; het zijn geen in Meijendel gemeten populatiepercentages.

Bronnen: Nederlands Soortenregister — vogelsoortteksten; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Life-history characteristics of European birds; Life-history characteristics of European birds; A global database of bird nest traits v2; EltonTraits 1.0