Lees de toelichting bij deze groep
Aantalsindex broedvogels Meijendel
Beoordeeld met 2.000 kaveltrekkingen. Voor formele betrouwbaarheidsintervallen is nog geen vrijgave.
Dichtheid per km²
Leeswijzer. De groepsgrafieken zijn beschrijvend. Zonder propagatie van de onzekerheid van de onderliggende soorten geven zij geen formele p-waarde, betrouwbaarheidsinterval of trendklasse.
De ecologische vogelgroep Grazige vegetaties bestaat uit 26 soorten in de dichtheidsselectie. In de landelijke indeling heet deze groep Weidevogels. In Meijendel gaat het echter om een brede combinatie van vogels van open duin, lage gras- en kruidenvegetaties, vochtige duinvalleien, oevers en duinplassen. Naast Graspieper, Kievit en Veldleeuwerik behoren daardoor ook verschillende eenden en de Visdief tot de groep.
De grafiek is dus geen zuivere graadmeter voor één vegetatietype. Hij beschrijft de gezamenlijke ontwikkeling van soorten die voor broeden of voedsel zoeken afhankelijk zijn van open, laag begroeid of nat terrein.
Ontwikkeling in Meijendel
In de selectie van de dichtheidsgrafiek werden in 2026 191 territoria vastgesteld, ofwel 10,8 per vierkante kilometer onderzocht gebied. In 2025 waren dat er 175 (9,9 per km²) en in 1990 167 (9,4 per km²). Het territoriatotaal lag in 2026 14% hoger dan in 1990.
In het piekjaar 1976 werden 445 territoria geteld. In 2026 waren dat er 57% minder. Het laagste totaal na 1990 was 135 in 2014. In 2024 werden 185 territoria vastgesteld, in 2025 waren het er 175 en in 2026 191.
De daling van 338 territoria in 1983 naar 165 in 1984 valt samen met de invoering van de BMP-methode. Dit verschil kan daarom niet volledig als ecologische verandering worden geïnterpreteerd.
Drie soorten bepalen het huidige totaal
In 2026 werden acht soorten vastgesteld. Graspieper (75 territoria), Wilde Eend (68) en Krakeend (33) waren samen goed voor 92% van het totaal. Daarnaast werden 8 territoria van Kievit, 4 van Kwartel en één elk van Scholekster, Slobeend en Veldleeuwerik gevonden.
De samenstelling was vroeger veel gelijkmatiger. In 1976 telde Meijendel onder andere 100 Wilde Eenden, 74 Krakeenden, 70 Veldleeuweriken, 49 Graspiepers, 38 Wulpen, 35 Slobeenden, 33 Kieviten en 27 Scholeksters.
Scholekster, Slobeend, Wulp en Zomertaling waren in 1990 alle vier aanwezig. In 2025 ontbraken zij. In 2026 werden Scholekster en Slobeend elk met één territorium vastgesteld, terwijl Wulp en Zomertaling afwezig bleven in de tellingen.
Lokale en landelijke ontwikkeling
Voor 1984–2026 is de geschatte verandering van de Meijendelse aantalsindex −47,9%. De beoordelingsregels geven voldoende steun voor een daling.
De groei van de Graspieper weegt zwaar in het territoriatotaal. Daardoor kan het totaalcijfer in 2026 hoger liggen dan in 1990 terwijl de aantalsindex over de BMP-periode daalt.
De Graspieper nam in Meijendel toe van 13 territoria in 1990 naar 75 in 2026. Landelijk is sinds 1990 geen duidelijke aantalsverandering vastgesteld en is recent sprake van een lichte toename. De Wilde Eend daalde lokaal van 76 naar 68 territoria; ook landelijk neemt deze soort als broedvogel af.
De Krakeend groeide landelijk sterk, terwijl Meijendel na een lokaal maximum van 72 territoria in 2009 terugviel naar 33 in zowel 2025 als 2026. De Kievit ging van 33 territoria in 1976 naar 5 in 1990, 10 in 2025 en 8 in 2026. Landelijk neemt de Kievit sinds 1990 af.
Habitat en toegankelijkheid
Als praktische habitatbenadering zijn de grijze duinen en de laag begroeide delen van de vochtige duinvalleien gebruikt: H2130A, H2130B, H2190B en H2190C. De habitatkartering uit 2014 bevat hiervan binnen de vogelplots samen ongeveer 566 hectare.
Deze oppervlakte is geen exacte afbakening van het leefgebied. Eenden gebruiken ook open water en oevervegetaties, terwijl soorten als Graspieper, Kievit en Veldleeuwerik eveneens in andere open terreinen kunnen broeden.
Deze kaartkoppeling combineert de habitatkartering uit 2014 met de toegangsstatus per telplot in 2024. Van deze 566 hectare lag volgens de toegangsstatus van 2024 ongeveer 28% in afgesloten plots en 33% in plots met beperkte toegang. Ongeveer 14% lag in deels afgesloten of deels beperkt toegankelijke plots en 25% in volledig vrij toegankelijke plots.
Veel soorten broeden op de grond of dicht langs oevers. Rust kan daarom belangrijk zijn, maar de toegangsstatus meet geen daadwerkelijke bezoekersdruk, betreding buiten de paden of verstoring bij individuele nesten. De vogeltellingen in afgesloten terreinen worden uitgevoerd door tellers met toestemming.
Methodologie
De dichtheid is berekend over het volledige onderzochte plotoppervlak en niet uitsluitend over grazige vegetaties of vochtige duinvalleien.
De Meijendelse aantalsindex is gemiddeld 100 over 1984–1988, de eerste vijf jaar van de reeks 1984–2026. De verandering is een schatting uit soorttrends. De waarde van 1984 staat bij de jaarwaarden. De lijn in de grafiek begint in 1985. Onder ‘Richting per periode’ staat hoe de richting is beoordeeld. De aantalsindex heeft geen formeel betrouwbaarheidsinterval. De landelijke reeks loopt van 1990 tot en met 2024 en heeft een eigen referentie.
Grazige vegetaties is een ecologische vogelgroep en geen Natura 2000-habitattype. Rond 1973 werd het onderzochte gebied uitgebreid. Rond 1984 veranderde de telmethode door de invoering van BMP. Veranderingen rond deze jaren moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd.