Lees de toelichting bij deze groep
Aantalsindex broedvogels Meijendel
Beoordeeld met 2.000 kaveltrekkingen. Voor formele betrouwbaarheidsintervallen is nog geen vrijgave.
Dichtheid per km²
Leeswijzer. De groepsgrafieken zijn beschrijvend. Zonder propagatie van de onzekerheid van de onderliggende soorten geven zij geen formele p-waarde, betrouwbaarheidsinterval of trendklasse.
Rietvegetaties: een sterk veranderde vogelgemeenschap
De groep Rietvegetaties omvat 24 soorten in de dichtheidsselectie van rietvelden, natte ruigten, moerasvegetaties en begroeide oevers. Niet iedere soort stelt dezelfde eisen. Grote Karekiet en Roerdomp zijn sterk afhankelijk van waterriet en rustige moerasoevers, terwijl Blauwborst en Sprinkhaanzanger ook in ruigere en drogere vegetaties broeden.
Ontwikkeling in Meijendel
In de selectie van de dichtheidsgrafiek werden in 2026 356 territoria vastgesteld, ofwel 20,1 per vierkante kilometer onderzocht gebied. In 2025 waren dat er 340 (19,2 per km²) en in 1990 544 (30,8 per km²). Het totaal daalde van 714 territoria in 1996 naar 249 in 2013. In 2024 werden 314 territoria vastgesteld. In 2026 waren het er 43% meer dan in 2013.
De Kleine Karekiet bleef de talrijkste soort, maar nam af van 383 territoria in 1990 naar 132 in 2026. Ook Waterhoen (57 naar 10) en Rietgors (49 naar 25) gingen achteruit. De Grote Karekiet, in 1990 nog met twee territoria aanwezig, werd in 2026 niet vastgesteld.
De Sprinkhaanzanger groeide tussen 1990 en 2026 van 42 naar 102 territoria, de Rietzanger van 6 naar 27 en de Waterral van 5 naar 10. In 1990 ontbraken Blauwborst en Roerdomp in de telling. In 2026 bereikten ze respectievelijk 41 en 8 territoria. In dat jaar was er ook één territorium van Porseleinhoen.
Lokale en landelijke ontwikkeling
Voor 1984–2026 is de geschatte verandering van de Meijendelse aantalsindex −47,8%. De beoordelingsregels geven voldoende steun voor een daling.
De toename van Blauwborst, Rietzanger en Roerdomp sluit aan bij de landelijke ontwikkeling. Het verdwijnen van de Grote Karekiet past bij de landelijk zeer ongunstige ontwikkeling van deze soort. Opvallend is juist de lokale afname van de Kleine Karekiet, die landelijk op lange termijn ongeveer stabiel is. Ook de Rietgors ontwikkelt zich in Meijendel duidelijk ongunstiger dan landelijk.
Habitat en toegankelijkheid
Rietvegetaties liggen in Meijendel langs infiltratieplassen, in vochtige duinvalleien en plaatselijk in natte ruigten. De habitatkartering uit 2014 bevat binnen de onderzochte vogelplots 7,43 hectare van habitattype H2190D, hoge moerasvegetaties. Dit is een bruikbare aanwijzing voor de verspreiding van moerashabitat, maar geen volledige kartering van alle rietvegetaties.
De kaartkoppeling gebruikt de habitatkartering uit 2014 en de toegang per telplot in 2024. Van deze 7,43 hectare lag 81% in plots die niet volledig vrij toegankelijk waren: 3,27 hectare in afgesloten plots, 1,22 hectare in plots met beperkte toegang en 1,55 hectare in deels toegankelijke plots. De vogeltellingen worden hier uitgevoerd door tellers met toestemming. Rust en beperkte betreding kunnen vooral voor soorten van brede rietkragen en moerasoevers belangrijk zijn.
Permanente quadraten
Voor deze vogelgroep leveren de vegetatiemetingen aanvullende informatie op. In 62 permanente quadraten die zowel in 2005 als in 2025 zijn onderzocht, nam de gemiddelde bedekking door Riet toe van 1,55% naar 6,76%. In beide jaren kwam Riet in twintig van deze quadraten voor. Binnen deze steekproef werd het riet dus gemiddeld dichter, zonder dat het zich over meer quadraten verspreidde.
Deze voorlopige PQ-uitkomst vertegenwoordigt niet alle rietvelden van Meijendel. Bovendien is meer rietbedekking niet automatisch gunstig voor iedere rietvogel. Ook waterdiepte, waterpeil, ouderdom en stevigheid van het riet en de lengte van de overgang tussen riet en open water zijn bepalend. De vegetatie- en vogelgegevens laten gelijktijdige veranderingen zien, maar bewijzen geen rechtstreeks oorzakelijk verband.
Methodologie
De aantallen zijn gebaseerd op territoria die tijdens broedvogelkarteringen in de onderzochte plots zijn vastgesteld. De dichtheid is berekend over het volledige onderzochte plotoppervlak en niet uitsluitend over de oppervlakte riet.
De Meijendelse aantalsindex is gemiddeld 100 over 1984–1988, de eerste vijf jaar van de reeks 1984–2026. De verandering is een schatting uit soorttrends. De waarde van 1984 staat bij de jaarwaarden. De lijn in de grafiek begint in 1985. Onder ‘Richting per periode’ staat hoe de richting is beoordeeld. De aantalsindex heeft geen formeel betrouwbaarheidsinterval. De landelijke reeks loopt van 1990 tot en met 2024 en heeft een eigen referentie.
De toegankelijkheid is gebaseerd op de toegangsstatus van de telplots in 2024, gecombineerd met de habitatkartering uit 2014. De PQ-vergelijking gebruikt alleen quadraten die in beide jaren zijn onderzocht.