Vogelgeluid
VWG Meijendel en openbare bronnenZang van Boompieper
Opname: Michiel Graafstal · Aangeboden aan VWG Meijendel · Alle rechten voorbehouden · bewerkt door VWG Meijendel
Dichtheid per km2
Territoria per km²Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.
Beschrijving
De Boompieper is een zomergast die ten zuiden van de Sahara overwintert. Na terugkeer zoekt hij halfopen terrein op om te broeden. Bosranden, duinen met verspreide opslag, heidevelden en jonge aanplant kunnen geschikt leefgebied vormen.
De soort lijkt sterk op de Graspieper, maar verschilt in zang, roep en biotoop. De zangvlucht is opvallend: vanaf een hoge post vliegt de Boompieper omhoog en daalt vervolgens zingend in een glijvlucht naar een boom of struik.
Het nest ligt op de grond en wordt gemaakt van mos en gras. Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit insecten, larven en spinnen.
De sterk gelijkende Siberische Boompieper is in Nederland een zeldzame dwaalgast. Lees meer bij Vogelbescherming.
Voorkomen
De Boompieper is een karakteristieke broedvogel van zandgronden en halfopen duinlandschap. Landelijk namen de aantallen op lange termijn toe. In de huidige trend is de populatie min of meer stabiel.
In Meijendel is de Boompieper een talrijke broedvogel. De lokale reeks laat een duidelijke toename zien, vooral in terreinen waar open vegetatie wordt afgewisseld met ruigere plekken, struiken en bomen.
Achtergrond
Er lijkt in Meijendel een verband tussen intensieve begrazing en het tijdelijk verdwijnen van Boompiepers uit het begraasde centrale gebied. Na vermindering van de veebezetting keerde de soort daar gedeeltelijk terug. Dat past bij zijn voorkeur voor een mozaïek van lage vegetatie, ruigere plekken en verspreide zangposten; een volledig kort gegraasde vegetatie is minder geschikt.
De tellingen signaleren het patroon, maar bepalen niet zonder aanvullende vergelijking welk deel uitsluitend door begrazing is veroorzaakt.
Lees ook: Wie houdt het duin open?
Bescherming
De landelijke staat van instandhouding is gunstig. Voor Meijendel is vooral behoud van een gevarieerd halfopen duin belangrijk. Gefaseerd beheer moet voorkomen dat grote oppervlakten volledig dichtgroeien of juist overal kort en structuurloos worden. Werkzaamheden in geschikt terrein vragen tijdens het broedseizoen extra aandacht vanwege de grondnesten.
Bron: Sovon – Boompieper.
Vogelkenmerken
Zomerse grondbroeder van heide, hoogveenranden en duinen met jonge opslag; zingt in parachuterende zangvluchten.
Ecologische vogelgroepen: Bosrandvogels (Bosrandstruweelvogels, Buidelmees-groep, Geelgors-groep). Rode Lijst: geen. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen
Voedsel: Aandeel terrestrische ongewervelden: beperkt (klasseproxy 25%). Aandeel vliegende prooien: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Aandeel zaden: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%).
Foerageren: Aandeel bodem en zeer lage vegetatie: overwegend (klasseproxy 75%). Aandeel actieve luchtvangst: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Foerageersubstraat: bodem, boom. Foerageermethode: grondpikken.
Nestplaats: Aandeel grondnesten: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Nesthoogte: circa 0.05 meter. Aandeel holenbroeden: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Type nestholte: niet van toepassing. Oorsprong nestholte: niet van toepassing.
Trek: Aandeel langeafstandstrek: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Overwinteringsregio: Afrika bezuiden Sahara. Trekstrategie: lang.
De percentages zijn vaste, brongebaseerde klasseproxies voor de soort in Nederland/NW-Europa; het zijn geen in Meijendel gemeten populatiepercentages.
Bronnen: Nederlands Soortenregister — vogelsoortteksten; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Life-history characteristics of European birds; Life-history characteristics of European birds; A global database of bird nest traits v2; EltonTraits 1.0