Havik

De Havik is een krachtige roofvogel van bosrijke landschappen. Hij jaagt vanuit dekking en probeert prooien met een snelle verrassingsaanval te grijpen. De relatief korte, brede vleugels en lange staart maken hem bijzonder wendbaar tussen bomen en struiken.

Het voedsel bestaat vooral uit middelgrote vogels en zoogdieren. Welke prooien worden gevangen hangt af van wat plaatselijk beschikbaar is.

Haviken bouwen een forse horst hoog in een stevige boom. Soms wordt een bestaand nest opgeknapt. Het vrouwtje broedt hoofdzakelijk alleen. In de eerste fase brengt het mannetje voedsel aan; later jagen beide ouders voor de opgroeiende jongen.

Door vervolging en schadelijke bestrijdingsmiddelen bereikte de Nederlandse populatie rond 1970 een dieptepunt. Na het verbod op de belangrijkste middelen, afgenomen vervolging en het ouder worden van bossen volgde sterk herstel en uitbreiding naar West- en Noord-Nederland.

Landelijk nam de Havik op lange termijn toe, maar recent dalen de aantallen. Vooral op de hoge zandgronden zijn voedselproblemen en slechte broedresultaten vastgesteld.

De Havik vestigde zich in de jaren negentig als broedvogel in Meijendel. Sindsdien handhaaft hij zich er met enkele territoria. De vestiging viel samen met veranderingen bij onder meer Houtduif en Ekster, maar de territoriumreeksen alleen bewijzen niet dat de Havik daarvan de enige oorzaak was.

Als grote roofvogel beïnvloedt de Havik het gedrag van andere vogels. Prooisoorten kunnen nestplaats, rustplaats en tijdstip van voedselzoeken aanpassen om het risico te verkleinen. Zulke effecten zijn niet altijd direct zichtbaar in het aantal gevangen prooien.

De landelijke staat van instandhouding is gunstig, maar recente afname verdient aandacht. Behoud van rustige broedbossen, voldoende prooiaanbod en bescherming tegen vervolging blijven belangrijk. Boswerkzaamheden en intensieve recreatie in de omgeving van een bezette horst moeten tijdens het broedseizoen worden vermeden.

Bron: Sovon – Havik.