Tjiftjaf

De Tjiftjaf is een kleine, overwegend olijfgroene tot bruingroene zangvogel. Hij lijkt sterk op de Fitis, maar heeft doorgaans donkerdere poten en een wat minder opvallende wenkbrauwstreep. Het betrouwbaarste verschil is de zang: de Tjiftjaf roept duidelijk zijn eigen naam, terwijl de Fitis een vloeiende reeks aflopende tonen laat horen.

De soort leeft in gevarieerd bos, parken, tuinen en singels met voldoende ondergroei. Rusteloos zoekt hij tussen bladeren en twijgen naar kleine insecten, rupsen, spinnen en andere ongewervelden.

Het vrouwtje bouwt laag in de vegetatie een bolvormig nest van gras en bladeren, met een ingang aan de zijkant. Vaak volgt na het eerste broedsel nog een tweede.

De Tjiftjaf is in vrijwel heel Nederland een algemene broedvogel. De landelijke populatie neemt al tientallen jaren toe, al komen tussentijds duidelijke schommelingen voor. De soort profiteerde onder meer van het ouder en dichter worden van bossen en de uitbreiding van bomen en struiken in voorheen open gebieden.

Ook in Meijendel nam de Tjiftjaf sterk toe toen jonge aanplant en struweel zich tot gevarieerd bos ontwikkelden. Inmiddels behoort hij er tot de talrijke en wijdverspreide broedvogels.

De meeste vogels trekken in het najaar weg, maar in zachte winters blijven steeds vaker Tjiftjaffen in Nederland achter.

Naast de gewone Tjiftjaf kunnen in Nederland ook Iberische en Siberische Tjiftjaffen worden waargenomen. De Iberische Tjiftjaf geldt als een afzonderlijke soort en is vooral door zijn zang herkenbaar. De Siberische Tjiftjaf wordt doorgaans als een oostelijke ondersoort behandeld. Hij is valer gekleurd, maar uiterlijk alleen is meestal onvoldoende voor een zekere determinatie.

Ook in Meijendel zijn Siberische Tjiftjaffen tijdens ringonderzoek aangetroffen. Goede documentatie van roep, zang en verenkleed blijft bij zulke waarnemingen belangrijk.

De Tjiftjaf is niet bedreigd. Behoud van een gevarieerde bosstructuur met struiken, ruige randen, lage takken en een natuurlijke strooisellaag ondersteunt zowel nestgelegenheid als voedsel. Grootschalig verwijderen van ondergroei maakt bos en park voor de soort minder geschikt.

Bron: Sovon – Tjiftjaf.