Terug naar vogelgroepen

Viseters

Deze groepspagina hoort bij Functionele vogelgroepen.

Twee verschillende berekeningen: vergelijk de binaire analyse met de gewogen gevoeligheidsanalyse.

Binaire analyse

Iedere geselecteerde soort telt volledig mee in de groepsdichtheid.

Binaire analyse: beschrijvende binaire dichtheid per km2; geen TRIM-betrouwbaarheidsinterval voor Viseters

Gewogen gevoeligheidsanalyse

Primair groepslidmaatschap telt voor 1,0 en secundair lidmaatschap voor 0,5 mee.

Gewogen gevoeligheidsanalyse: beschrijvende gewogen dichtheid per km2; geen TRIM-betrouwbaarheidsinterval voor Viseters

Leeswijzer. De groepsgrafieken zijn beschrijvend. Zonder propagatie van de onzekerheid van de onderliggende soorten geven zij geen formele p-waarde, betrouwbaarheidsinterval of trendklasse.

Een Fuut achtervolgt vis onder water, een IJsvogel duikt vanaf een zitplaats en een Blauwe Reiger wacht in ondiep water. Alle drie zijn viseters, maar ze gebruiken verschillende delen van het water. De groep omvat negen Meijendelse broedvogelsoorten. Bij zes is vis het hoofdvoedsel. Bij Kleine Mantelmeeuw, Stormmeeuw en Zilvermeeuw vormt vis een belangrijk deel van een ruimer dieet. Juist deze drie meeuwen bepalen het eerste grote hoofdstuk in de grafiek.

In 1985 bereikte de binaire dichtheid ongeveer 425 territoria per km². Van de 7.548 territoria waren er 5.075 van Zilvermeeuw, 1.966 van Kleine Mantelmeeuw en 468 van Stormmeeuw. Samen waren ze goed voor vrijwel de hele groep. De gewogen lijn heeft op dezelfde plek een top, op ongeveer 214 gewogen territoria per km². De meeuwen tellen daarin voor de helft mee. Hun overtal was zo groot dat ook die berekening vooral het verloop van de kolonie laat zien.

In 1990 resteerden nog 1.605 territoria, of 90 per km². Alleen al de Kleine Mantelmeeuw was toen goed voor 981 territoria. In 2002 waren er van de hele groep nog 41, waarvan 32 van de Fuut. De neergang van de meeuwenkolonies (lees meer), beschreven in het verhaal over de terugkeer van de vos, bepaalt dus een groot deel van de daling. De grafiek leest hier vooral als geschiedenis van de broedplaatsen. De meeuwenkolonie van Meijendel

De opbouw van die eerste piek vraagt ook aandacht. In 1972 stonden voor deze groep 202 territoria in de Meijendelse reeks. In 1973 waren het er 1.452, met 1.183 territoria van Zilvermeeuw. Dat is precies de overgang waarin het onderzochte gebied groter werd. De sprong laat zien hoeveel de meeuwen vanaf dat moment bijdroegen aan de tellingen. Uit de sprong alleen is moeilijk af te leiden hoeveel de kolonie zelf in dat ene jaar groeide.

Na 2002 kreeg de groep een ander gezicht. In 2019 leverde de Aalscholver 893 van de 941 territoria. In 2022 viel de groep terug naar 244 territoria, waarvan 215 van de Aalscholver. In 2025 waren het er weer 559, met 533 Aalscholverterritoria. Dat herstel bracht de binaire dichtheid op ongeveer 31,5 territoria per km². De gewogen dichtheid was 31,4. De lijnen liggen qua waarde nu dicht bij elkaar, doordat de talrijkste soort volledig meetelt.

De kleinere aantallen vertellen intussen een eigen verhaal. De Fuut ging van 48 territoria in 1990 naar 15 in 2025. De Roerdomp ontbrak in 1990 in de gebruikte tellingen en kwam in 2025 op acht territoria. Ook de IJsvogel was dat jaar vertegenwoordigd, met één territorium. Die ontwikkelingen vallen nauwelijks op naast de honderden Aalscholvers. Wie wil weten hoe het met de vogels van de infiltratieplassen en hun oevers gaat, vindt bij die afzonderlijke soorten meer houvast dan in de groepslijn.

Bij een kolonie kan een goede nestplaats veel vogels op één plek bijeenbrengen. Hun voedsel zoeken ze ook buiten het telgebied. Een Fuut of IJsvogel maakt op een andere schaal gebruik van water en oevers. Voor de Roerdomp is bovendien de toestand van het riet van belang. Dezelfde verandering aan een plas kan daardoor voor de ene soort veel betekenen en voor de andere weinig. De territoriumcijfers geven aan waar vogels in de broedtijd zijn vastgesteld. Het visbestand, de herkomst van gevangen vis en het broedsucces vragen elk om eigen waarnemingen.

De piek van de meeuwen en de latere piek van de Aalscholver liggen op verschillende plekken in het landschap. Op de pagina over boomkroonbroeders komt de Aalscholver opnieuw naar voren, nu vanwege zijn nestplaats. Dezelfde kolonie kan dus een groot gewicht krijgen in twee functionele groepen. Wie de twee grafieken vergelijkt, ziet hoe één lokale vestiging zowel de voedselgroep als de nestgroep beïnvloedt.

Ook landelijk verlopen de ontwikkelingen per soort verschillend. Sovon laat voor de Zilvermeeuw een langdurige afname zien. Bij de Aalscholver verschilt het verloop tussen kolonies en regio’s. Voor Meijendel is juist de opeenvolging opvallend: eerst bepaalden drie meeuwensoorten de gezamenlijke dichtheid, daarna ging één andere kolonievogel het beeld beheersen. Sovon – Zilvermeeuw, Sovon – Aalscholver

De grafieken delen de territoria door het jaarlijks onderzochte oppervlak. Rond 1973 werd het telgebied uitgebreid tot vrijwel geheel Meijendel. In 1984 veranderde de telmethode door de invoering van BMP. Vergelijk vooral de ontwikkeling binnen de daaruit voortgekomen perioden. In de afzonderlijke TRIM-toets over 1958–2025 konden negen soorten bijdragen. Slechts vier hadden in beide modelperioden een bruikbare tijdreeks. Dat is te weinig voor een vaste groepsindicator. De twee dichtheidsgrafieken hebben hier vooral waarde doordat ze de wisseling van de kolonies zichtbaar maken. Vergelijkbaarheid van de tellingen