Terug naar soorten

Goudhaan

Regulus regulus Goudhanen

Broedvogel
38jaren
293territoria
20hoogste jaar

1974 t/m 2025 · bron: Meijendel-database

Goudhaan met een insect in de snavel op een tak
Foto: Francis C. Franklin CC BY-SA 3.0 Bron

Vogelgeluid

VWG Meijendel en openbare bronnen

Vogelgeluid van Goudhaan

Opname: VWG Meijendel · VWG Meijendel · Alle rechten voorbehouden · bewerkt door VWG Meijendel

Dichtheid per km2

Territoria per km²
Dichtheid

Dichtheid = territoria per jaar gedeeld door het Meijendel-oppervlak in dat jaar, volgens dezelfde berekening als de dashboardkeuze “Dichtheid per km2”.

Beschrijving

De Goudhaan is een van de kleinste broedvogels van Nederland. De kruinstreep is bij vrouwtjes geel en bij mannetjes in het midden oranje. De soort is het hele jaar aanwezig en krijgt in herfst en winter gezelschap van trekkers uit Scandinavië en Oost-Europa.

Zang en roep zijn zeer hoog en zacht. De Goudhaan heeft een sterke voorkeur voor naaldbomen. Het nest hangt meestal aan de onderzijde van een tak, goed verborgen tussen de naalden. Vaak worden twee broedsels grootgebracht.

De soort lijkt op de Vuurgoudhaan, maar die heeft onder meer een opvallender wenkbrauwstreep en een contrastrijker getekende kop.

Voorkomen

De verspreiding van de Goudhaan veranderde lange tijd weinig, maar de aantallen kunnen van jaar tot jaar sterk wisselen. De huidige landelijke broedtrend is afnemend.

Ook in Meijendel vertoont de soort sterke schommelingen. Na een periode van toename is een deel van die groei weer verloren gegaan. De Goudhaan blijft er een regelmatige, maar in aantal wisselende broedvogel van naaldboomrijke bosdelen.

Achtergrond

Goudhanen kunnen sterk reageren op winterweer. Na zachte winters kunnen de aantallen oplopen, terwijl langdurige koude een scherpe terugval kan veroorzaken. Daarnaast verandert het leefgebied door het afsterven van fijnsparren als gevolg van droogte en door het omvormen van naaldbos naar loofbos.

De lokale schommelingen hoeven daarom niet één oorzaak te hebben. Zowel wintersterfte als veranderingen in het beschikbare naaldhout kunnen een rol spelen.

Bescherming

De landelijke staat van instandhouding wordt als gunstig beoordeeld. Bij bosomvorming kan rekening met de Goudhaan worden gehouden door niet alle naaldbomen tegelijk te verwijderen en verspreide groepen volwassen naaldhout binnen gemengd bos te behouden.

Bron: Sovon – Goudhaan.

Vogelkenmerken

Kleinste Europese zangvogel, leeft vooral in naaldbossen en sparren.

Ecologische vogelgroepen: Bosvogels (Kruisbek-groep). Rode Lijst: geen. Oranje Lijst: geen. Vogelrichtlijn: geen

Voedsel: Aandeel terrestrische ongewervelden: vrijwel uitsluitend (klasseproxy 100%). Aandeel vliegende prooien: beperkt (klasseproxy 25%). Aandeel zaden: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%).

Foerageren: Aandeel bodem en zeer lage vegetatie: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Aandeel actieve luchtvangst: beperkt (klasseproxy 25%). Foerageersubstraat: lage vegetatie, struiklaag, boom, lucht. Foerageermethode: strooiselzoeken, uitvaljacht.

Nestplaats: Aandeel grondnesten: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Nesthoogte: circa 5 meter. Aandeel holenbroeden: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Type nestholte: niet van toepassing. Oorsprong nestholte: niet van toepassing.

Trek: Aandeel langeafstandstrek: niet of nauwelijks (klasseproxy 0%). Overwinteringsregio: Europa. Trekstrategie: gedeeltelijk.

De percentages zijn vaste, brongebaseerde klasseproxies voor de soort in Nederland/NW-Europa; het zijn geen in Meijendel gemeten populatiepercentages.

Bronnen: Nederlands Soortenregister — vogelsoortteksten; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Vogelbescherming Nederland — online vogelgids; Life-history characteristics of European birds; A global database of bird nest traits v2; EltonTraits 1.0