Septembertelling 2026: Bescheiden aantallen maar enkele soorten verrassen

Bij het begin van het herfst-/winterseizoen kan het aantal waargenomen vogels in Meijendel best hoog zijn: bijvoorbeeld 7830 in 2016. Toen was het getelde oppervlak wel een zesde deel groter dan deze keer; nu was het 9,5 km². Maar net als vorig jaar bleef het totale aantal dit jaar nogal laag: 3741 vogels. (Het gemiddelde over de laatste 14 jaar is: 5075.) Ook het aantal soorten bleef laag: 78, maar het vertoonde wel enkele aardige verrassingen. De vogeldichtheid kwam uit op 393 vogels/km²; dat is een honderdtal lager dan gemiddeld in september.

Met name op zaterdag de 12e was het weer ditmaal gunstig en voor die dag hebben veel tellers gekozen. Maar – om nu eens met de verliezers te beginnen – de Merel schitterde in veel kavels door afwezigheid. De soort bereikte - na vorig jaar opnieuw - een absoluut dieptepunt tot dusverre in Meijendel: 6 individuen (een dichtheid van 0,63 vogels/km²). Dat is 10 % van de gemiddelde waarde in september (en deze is al slechts 20 % van het gemiddelde over de overige herfst-/wintermaanden). Het gaat duidelijk niet goed met de soort.

Ook de Goudvink is nu overigens helemaal nergens in Meijendel waargenomen. Slechts enkele andere soorten lieten deze maand een relatief lage dichtheid zien. De Fuut, de Tafeleend en de Meerkoet. Van de Fuut is bekend dat er exemplaren zijn die in het najaar vanuit het binnenland o.a. naar zee kunnen trekken. Daar kunnen zij ’s winters (zeker in strenge winters) wellicht beter aan voedsel komen. Welnu, na de afgelopen zeer warme zomer zal deze drang waarschijnlijk (nog) niet erg sterk spelen. Voor de lage waarden (halvering voor september) van de Tafeleend en de Meerkoet is het koffiedik kijken. Het kunnen uitschieters zijn, maar ook afhangen van welke selectie van kavels er precies geïnventariseerd is of (ook) van andere factoren.

Als winnaars in deze telronde van september laten zich uitroepen: Halsbandparkiet, Grote bonte specht, Vuurgoudhaan (17 stuks!), Boomkruiper en Cetti’s zanger.

Soorten van de kleine aantallen kunnen natuurlijk gemakkelijker plotseling records laten zien. In dit verband zijn te noemen: een vroege Brilduiker (komt heel af en toe opduiken in september), de Bruine kiekendief, Boomvalk en Visdief, 9 Boompiepers, 4 Grote lijsters, 3 Grauwe vliegenvangers en 4 Kuifmezen.

En verder: zonder record, maar niet te vergeten: de Glanskop lijkt weer in opkomst (16 individuen over 7 kavels) evenals de Groene specht (10 individuen over 8 kavels) zij het in beide gevallen misschien met enkele dubbeltellingen vanwege naburige kavels; ook al zijn deze soorten nog niet terug op de dichtheid van meerdere jaren geleden.
Kortom, een bijzonder aardige en welkome reeks verrassingen deze maand; en daar komen nog 7 IJsvogels bij (een in elk van de kavels: 1B, 3, 6 10/12/76, 14, 33 en 77).

Maar misschien wel de meest bijzondere verrassing was wat mij betreft de mededeling (met foto) van Krijn Leeuwis, die in de tweede helft van juli in Meijendel een Europese haas aantrof.

Graag wens ik alle tellers een rijk en plezierig nieuw telseizoen toe!

Jan Westgeest (westgeest.jan@gmail.com)