Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Sperwer

Alle Sperwers:
[euring: 2690]
Familienaam: Sperwers (Accipitridae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Accipiter nisus | English: Sparrowhawk
Deutsch: Sperber | Français: Epervier d'Europe | Español: Gavil n com£n


CC BY-SA 3.0  via Creative Commons
De bovenzijde van een Sperwer is blauwgrijs, de onderzijde vaalwit met roestbruine dwarsstrepen. Op de staart zitten wat brede donkere dwarstrepen. Het verenkleed van het mannetje is grijzer dan dat van het vrouwtje. Het vrouwtje is beduidend groter dan het mannetje.

Sperwers hebben korte brede vleugels die samen met de lange staart zorgen voor een hoge wendbaarheid. Ze jagen vrijwel uitsluitend op zangvogels, vrouwtjes kunnen iets grotere prooien aan zoals Turkse Tortels. Ze vliegen uiterst behendig tussen struiken en bomen door, gebruik makend van iedere beschutting, om uiteindelijk met een verrassingsaanval de prooi te slaan.

Sperwers komen in heel Europa voor, met uitzondering van IJsland en het uiterste noorden van Scandinavië en Rusland. Het areaal strekt zich in een brede gordel oostwaarts uit tot aan de Stille Oceaan. De Noordelijke vogels zijn trekvogels die overwinteren in Zuidoost-Azië, Iran en Noordwest-Afrika. De Sperwers die in Nederland broeden zijn standvogels en trekken in de winter zelden weg.

Ze broeden in dichte bossages in halfopen landschap. Een Sperwer bouwt ieder jaar een nieuw nest, dicht tegen de stam van een boom. Het is een bouwsel van takken bekleed met dunnere twijgjes. Er komen 4 á 6 eieren die het vrouwtje uitbroedt. Beide ouders verzorgen de jongen.

's Winters wordt de Nederlandse populatie aangevuld met duizenden doortrekkers en overwinteraars uit Noord-Duitsland en Scandinavië. De voorjaarstrek vindt vooral tussen half maart en half april plaats, langs de kust deels gestuwd. Opvallender, vanwege grotere aantallen, is de najaarstrek. Deze is geconcentreerd in oktober en begin november (bron: Sovon). In de winter verlaat de Sperwer soms de bossen en is dan ook in steden en dorpen te zien.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Sperwer gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Sperwer
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 26 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Sperwer.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '86   '91   '92   '93   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '14   '15   '16   '17 
1 1 1 1 1 3 2 1 1 1 1 2 1 1 1 1 1 3 2 2 1 1 1 2 2 3

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Sperwer behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
De landelijke stand bedroeg rond 1970 slechts zo'n 250 paren als gevolg van vergiftiging via landbouwpesticiden. Nadat deze bestrijdingsmiddelen verboden waren, volgde een snel herstel van de stand en een uitbreiding over voorheen onbezette gebieden. Deze toename hield aan tot 1990, om vanaf 2000 te worden gevolgd door een afname, in ieder geval op de hoge gronden. Hierbij spelen verschillende factoren mee, waaronder voedselgebrek op de armste gronden en omzetting van productiebos (in jonge fases geschikt voor Sperwer) in natuurlijker bos of heide, naast jarenlange nestpredatie door Haviken (bron: Sovon).

In Meijendel broedt de Sperwer nauwelijks. Bijna jaarlijks zijn er 1 á 2 territoria, incidenteel 3.
Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Sperwer op vogelgeluid.nl. Opname: Marc Anderson | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Sperwer.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Sperwer
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top