Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Grauwe Kiekendief

Alle Sperwers:
[euring: 2630]
Familienaam: Sperwers (Accipitridae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Circus pygargus | English: Montagu's Harrier
Deu: Wiesenweihe | Fran: Busard cendré | Esp: Aguilucho cenizo…


Foto van de Grauwe Kiekendief
Foto: Cks3976 (Own work)
CC BY-SA 3.0  via Creative Commons
Van de drie Kiekendieven die in Nederland broeden is de Grauwe Kiekendief de kleinste; het mannetje is niet groter dan een Houtduif. Hij heeft een blauwgrijs verenpak en lijkt vooral zittend dan ook erg op man Blauwe Kiekendief. Het vrouwtje Grauwe Kiekendief is bruin. Ze heeft een minder duidelijke witte stuit dan dat van de Blauwe (onderscheid in de vlucht duidelijk te zien), ze lijkt daarentegen sterk op vrouw Steppenkiekendief.

Man Grauwe en Blauwe Kiekendief zijn in de vlucht beter te onderscheiden door de langere en smallere vleugels van de Grauwe, terwijl de punt van de vleugel van de Blauwe breder is en zwart. Ook de vleugtekening verschilt. Man en vrouw Grauwe Kiekendief hebben allebei een donkere band op de bovenzijde van de vleugel, donkerbruin bij de vrouw, zwart bij de man. De onderzijde van de man is bruin gestreept, in tegenstelling tot de Blauwe die heel licht is met alleen een donkere vleugelachterrand.

Vrouw Grauwe Kiekendief.
Foto: Clpramod (Own work) via Wikimedia Commons
[CC BY-SA 4.0]. Klik de foto voor een vergroting.
De vleugelslag van de Grauwe Kiekendief is sternachtig en elegant. Het vliegprofiel is als van een typische kiekendief met een diepe V-vorm. Hij vliegt langdurig rond op zoek naar prooi, kleine zoogdieren (veldmuizen!) en kleine vogels. Soms vindt prooioverdracht plaats in de lucht, in de baltsvlucht gepaard gaand met spectaculaire buitelingen en salto's mortale.

Grauwe Kiekendieven zijn trekvogels. Europese vogels overwinteren in tropisch Afrika, zuid van de Sahel. Ze keren in de tweede helft van april tot in mei terug. Het broedgebied van deze kiekendief strekt zich uit over heel Europa (tot ver in Rusland), met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Griekenland.

Het voorkeursbiotoop is open, vlak of licht golvend landschap met voldoende voedselaanbod. In Nederland zijn dat vooral akkers (graan, luzerne) en braakliggend land. In de vorige eeuwen was dit ook heide, hoogveen, duinen en moerasgebied. Het merendeel van de Grauwe Kiekendieven nestelt tegenwoordig in akkerbouwgewassen in Groningen. Enkele paren broeden jaarlijks op vergelijkbare plekken in Flevoland. Elders zijn broedgevallen uiterst zeldzaam.

Hun nest maken deze vogels op de grond, ze gebruiken gras, riet of onkruid als nestmateriaal. Het wordt goed verborgen tussen struiken, graspollen en dergelijke. Het vrouwtje broedt terwijl het mannetje voor voedsel zorgt.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Grauwe Kiekendief gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Grauwe Kiekendief

De Grauwe Kiekendief is geen broedvogel in Meijendel.…althans heeft nog niet in Meijendel gebroed, in elk geval niet sinds 1984, de start van inventarisatie volgens de BMP methode.

Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (kolonies en zeldzame broedvogels). Weergegeven is het jaarlijks aantal broedvogels/territoria.
Voor de landelijke spreiding kijk op sovon.nl.
Tot ongeveer 1950 was de Grauwe Kiekendief een normale broedvogel in verschillende delen van het land, zowel op de hoge als lage gronden. Ontginning of verslechtering van broedgebieden in combinatie met voedselarmoede in agrarisch cultuurland leidde tot de verdwijning van de meeste broedplaatsen. Van de enkele honderden broedparen bleven er maar 15 over rond 1990.

Door braaklegging van akkers kregen Grauwe Kiekendieven echter nieuwe kansen in Groningen. Intensieve nestbescherming en maatregelen om het voedselaanbod ter plaatse te verhogen zorgen ervoor dat deze vogels zich kunnen handhaven in intensief boerenland. De huidige aantallen schommelen, met pieken in veldmuisrijke jaren. Het aantal broedparen was 47 in 2014 (bron: sovon.nl).
Bescherming van de Grauwe Kiekendief
Grauwe Kiekendieven broeden vrijwel uitsluitend in het noorden van Nederland, vooral Groningen. Na een dieptepunt rond 1990 zijn de aantallen iets toegenomen. In Europa neemt de soort ook af. De intensivering van de landbouw is er debet aan. Ook in de overwinteringsgebieden speelt van alles, zoals het gebruik van pesticiden bij de bestrijding van sprinkhanen in Afrika, droogte in de Sahel, aftakeling van het leefgebied in Afrika (door o.a. overbegrazing). Wellicht is deze trekvogel ook gevoelig voor grote windparken onderweg (bron: vogelbescherming.nl).
De Stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief is in 2005 opgericht om beschermingswerk met gericht onderzoek naar Grauwe Kiekendieven zowel nationaal als internationaal te ontwikkelen. Lees verder op de site van deze werkgroep. Daar worden alle activiteiten toegelicht en zijn onder meer de trekroutes van gezenderde Grauwe Kiekendieven te volgen. Kijk hier voor 2017-2018.
Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

De Grauwe Kiekendief staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Ernstig bedreigde soorten'. 'Ernstig bedreigde soorten': Soorten die zeer sterk zijn afgenomen en zeer zeldzaam zijn.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Grauwe Kiekendief op vogelgeluid.nl. [Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Grauwe Kiekendief.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Grauwe Kiekendief.
  • er zijn geen geluiden gevonden die zijn opgenomen in Nederland.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top