Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Grote Zaagbek

Alle Eenden:
[euring: 2230]
Familienaam: Eenden (Anatidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Mergus merganser | English: Goosander
Deutsch: Gänsesäger | Français: Harle bièvre | Español: Serreta grande


Foto van de Grote Zaagbek
Foto: Fungus Guy (Ontario, Canada)
CC BY-SA 3.0  via Creative Commons
De Grote Zaagbek is een broedvogel van het hoge noorden, in Europa vooral IJsland, Scandinavië, de Baltische staten en tot ver in Rusland. Het is in Nederland een doortrekker en wintergast in vrij grote aantallen. Kleine aantallen blijven hier ook in de zomer plakken, maar komen dan niet tot broeden.

Tijdens hun winterverblijf ziet men Grote Zaagbekken nauwelijks langs de kust, dan preferen ze binnenwateren en zijn ze te vinden in het IJsselmeer, de Vechtplassen en natuurontwikkeling langs de grote rivieren. Ze worden dan ook met enige regelmaat in Meijendel waargenomen.

Het is een grote eend. Het lijf van het mannetje is grotendeels wit met een zwarte baan op de rug. Hij heeft op afstand gezien een donkere kop die van dichtbij glanzend donkergroen blijkt te zijn. Het vrouwtje is vooral grijs met een roodbruine hals en kop. De knalrode snavel is opvallend slank mede waardoor deze soort meer op een fuut lijkt dan een eend. Aan het uiteinde van de snavel zit een haak.

Voor zijn broedbiotoop heeft de Grote Zaagbek een voorkeur voor brede, langzaam stromende rivieren en meren omgeven door uitgestrekte bossen met oude bomen. In die bomen vindt hij voldoende nestgelegenheid, want hij broedt bijna uitsluitend in boomholtes, een enkele keer in een holte in een rivieroever. Als de eieren eenmaal zijn gelegd, bekommert het mannetje zich niet meer om het vrouwtje en bemoeit zich evenmin met de opgroeiende jongen.

Grote Zaagbekken zijn uitstekende duikers, ze leven vooral van vis en (larven van) waterinsecten.

Oppervlakkig gezien lijken de Grote en de Middelste Zaagbek op elkaar. Maar nader beschouwd kunnen de verschillen nauwelijks groter zijn: de Grote is echt groter, zoet vs zout water, duiken vs jagen aan de oppervlakte, de Middelste Zaagbek heeft veel meer tekening in het verenpak en een wilde kuif, er zit een haak aan de wat dikkere snavel bij de Grote, het nest van de Middelste is op de grond, dat van zijn neef hoofdzakelijk in boomholtes, ...

Broedende Grote Zaagbekken in Nederland?
Zekere broedgevallen in Nederland zijn (nog) niet bekend. Eerdere meldingen bleken te berusten op verwarring met ruiende overzomeraars. Een incidenteel broedgeval behoort echter tot de mogelijkheden.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Grote Zaagbek gemaakt door xeno-canto. kaart
Bescherming van de Grote Zaagbek
Maximaal een kwart van de Noordwest-Europese populatie van de Grote Zaagbek verblijft 's winters in Nederland. Dat is een fors aantal vogels, die het belang van een goed beheer van zoete wetlands in Nederland nog eens onderschrijven. Hoewel de tellingen zeer wisselende aantallen opleveren (deels een gevolg van de gebruikte methoden), lijken de aantallen overwinteraars op het IJsselmeer achteruit te gaan. Mogelijk is dit te wijten aan een verminderde beschikbaarheid van spiering en verschuiving van overwinteringsgebieden (bron: vogelbescherming.nl).

De Grote Zaagbek behoort als wintergast cq doortrekker tot de 'Bedreigde soorten' en is als zodanig opgenomen in de aanvullende Rode Lijst *.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Grote Zaagbek op vogelgeluid.nl. [Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Grote Zaagbek.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Grote Zaagbek.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top