Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Tafeleend

Alle Eenden:
[euring: 1980]
Familienaam: Eenden (Anatidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Aythya ferina | English: Pochard
Deutsch: Tafelente | Français: Fuligule milouin | Español: Porr¢n com£n


CC BY 2.0  via Creative Commons
Het mannetje van de Tafeleend heeft een fraaie kastanjebruine kop met een knalrood oog, het vrouwtje is met bruin-gele tinten veel minder opvallend gekleurd. Het is in principe een duikeend, maar de Tafeleend wordt ook wel grondelend gezien.

De Tafeleend is een vrij schaarse en nogal lokaal voorkomende broedvogel, met de meest ruime verspreiding en hoogste dichtheden in de laagveengebieden van West- en Noord-Nederland. Elders nestelt hij vooral in de duinen, op vennen en hier en daar langs de Grote Rivieren.

Tafeleenden verkiezen zoetwatermeren met voldoende duikdiepte in het water, voedsel en vegetatie in en langs het water. Een liefst redelijk dichte oeverbegroeiing biedt beschutting voor het nest dat daarin gebouwd kan worden of tussen de waterplanten langs de kant. Het zijn overigens omniforen die zowel zaden, wortels en waterplanten eten als insecten, larven, amfibieën en kleine visjes.

Paren worden doorgaans in de winter al gevormd, de mannetjes verlaten de vrouwtjes al kort na de paring. Langs het water maakt het vrouwtje een kuilvormig nest van rietstengels en dergelijk materiaal, gevoerd met mos en dons. Zij bebroedt de eieren alleen. Nadat de 8 à 10 eieren zijn uitgebroed verlaten de jongen al snel het nest en fourageren zelfstandig, het vrouwtje verlaat de jongen.

Deze eend wordt jaarrond in Nederland waargenomen. Het aantal broedparen is redelijk stabiel, maar ’s winters is deze soort veel talrijker door de vele duizenden wintergasten. Die trekken in het vroege voorjaar weer terug naar de broedgebieden met name in Oost-Europa.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Tafeleend gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Tafeleend
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Tafeleend.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
29 67 83 86 83 86 88 75 85 87 98 83 90 68 88 76 78 98 71 65 67 27 41 44 42 57 65 55 44 42 39 46 39 41

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Tafeleend behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
Voorheen een zeldzame broedvogel van Friesland en Noord-Brabant, namen aantallen en verspreiding na 1940 duidelijk toe. Vanaf ongeveer 1980 stagneerde dit en werd een deel van de nieuwe broedplekken ook weer verlaten.

Het aantal broedparen varieert (anno 2012) rond de 2000 (± 10%) Herstel van de waterkwaliteit in veel gebieden, voor sommige andere eenden belangrijk, leidde niet tot toenemende aantallen Tafeleenden. In de periode 1998-2000 telt de broedpopulatie zo'n 1700-2100 paren.

De landelijk aantallen wintervogels dalen al vanaf ongeveer 1980, net als overigens in verschillende andere West- en Midden-Europese landen. Het maakt vermoedelijk onderdeel uit van een verschuiving van het overwinteringsgebied binnen Europa, waarbij de vogels door gemiddeld wat zachtere winters noordelijker overwinteren (bron: Sovon).
Bescherming van de Tafeleend
De Tafeleend wordt in verschillende Europese landen bejaagd. Andere bedreigingen voor de Tafeleend zijn onder meer recreatie op het water, stadsontwikkeling en verslechtering van de waterkwaliteit. Buiten broedtijd is deze eend gevoelig voor verstoring door waterrecreatie (bron: ).

De Tafeleend zit als wintergast cq doortekker in de gevarenzone. Effectieve beschermingsmaatregelen zijn per direct nodig. Daarom staat de Tafeleend (voorlopig) op de Oranje Lijst *.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Tafeleend op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Tafeleend.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Tafeleend
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top