Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Krooneend

Alle Eenden:
[euring: 1960]
Familienaam: Eenden (Anatidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Netta rufina | English: Red-crested Pochard
Deutsch: Kolbenente | Français: Nette rousse | Español: Pato colorado


Foto van de Krooneend
Foto: David Iliff
CC BY-SA 3.0  via Creative Commons
Met zijn vosrode kop met licht opstaande veren en knalrode snavel is het mannetje Krooneend een opvallende verschijning. Borst en buik zijn zwart en de flanken wit. Het vrouwtje heeft een bruin verenkleed. Na de zomer verliest het mannetje dit fraaie kleed en dan lijkt hij op het vrouwtje.

Het voedsel van de Krooneend bestaat vooral uit kranswieren die grondelend maar ook duikend gevonden worden. Het aantal aanwezige Krooneenden weerspiegelt bijna de beschikbaarheid van kranswieren.

De Krooneend is van origine een broedvogel van Aziatische steppemeren. Verdroging van veel van deze meren leidde tot een trek naar het westen, waarbij ons land rond 1940 werd bereikt. Vooral de Utrechts/Hollandse veenplassen en wat later de Randmeren waren bij de soort in trek. In toenemende mate zijn nu de Randmeren en enkele plassen in vooral West-Nederland van belang voor deze soort. Krooneenden worden ook buiten de broedtijd het meest gezien in de broedgebieden, tenzij deze tijdens strenge vorst dichtvriezen.

Broedse Krooneenden geven de voorkeur aan brak water, maar ook aan meertjes met een rijke waterplantenvegetatie. Het nest maken ze op een goed verborgen plek in het riet of onder een struik bij het water. Het vrouwtje broedt de eieren (8-10) alleen uit. Het mannetje verlaat het vrouwtje voordat de eieren uitkomen.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Krooneend gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Krooneend
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 20 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Krooneend.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '87   '89   '98   '99   '01   '02   '03   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
2 1 1 2 1 2 3 2 3 22 22 23 47 62 41 50 41 41 51 55

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Krooneend behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (kolonies en zeldzame broedvogels). Weergegeven is de jaarlijkse populatie-index, gebaseerd op de gehele populatie of aantallen in de belangrijkste broedgebieden.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
Na het bereiken van Nederland zat een echte groei in de broedpopulatie er niet in. Lange tijd schommelde het aantal broedparen tussen de 30 en de 65. In de loop van de jaren zeventig begon het broedbestand zelfs weer te krimpen en eind jaren tachtig waren hooguit nog 15 paren in Nederland over. Sinds 1990 is sprake van een kleine opleving; het bestand anno 2005 wordt geschat op 120 tot 170 paren, die broeden in de Botshol, de Vinkeveense Plassen en de nabije Demmerikse Polder en de Zevenhuizerplas bij Rotterdam (bron: Sovon).

In Meijendel worden al enige jaren Krooneenden waargenomen die broedgedrag vertonen. In 2005 kon voor de eerste keer met zekerheid deze vogel aan de lijst met broedvogels worden toegevoegd: op 27 mei werd een Krooneendvrouwtje met 10 donsjongen gezien en op 31 mei werd dat stel weer waargenomen. Ook in 2006 is succesvol broeden met zekerheid vastgesteld. De spectaculaire groei in 2007 is waarschijnlijk het gevolg van het zeer voorgezuiverde en daardoor heldere water. Dan krijgen kranswieren de kans! In menige plas kun je die op de bodem zien liggen. Die sterke groei gaat na 2007 gestaag verder.

De voortdurend stijgende lijn in de aantallen broedparen in Meijendel vertoont een vergelijkbare stijging als de landelijke.
Bescherming van de Krooneend
In het zuidoosten van Europa vormt de jacht een gevaar voor de Krooneend. Ook het verlies aan binnenlandse wetlands of de verandering van de waterkwaliteit, kan een negatief effect hebben op de populatie. Een te grote aanvoer van voedingsstoffen - eutrofiëring - zal leiden tot vertroebeling van het water en daardoor het verdwijnen van veel waterplanten, het voedsel van de Krooneend. Vogelbescherming maakt zich sterk voor verbetering van de waterkwaliteit en de natuurkwaliteit in Nederlandse wetlands en in de delta. Daar profiteert een soort als de Krooneend van (bron: ).

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Krooneend.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Krooneend
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top