Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Slobeend

Alle Eenden:
[euring: 1940]
Familienaam: Eenden (Anatidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Anas clypeata | English: Shoveler
Deutsch: Lffelente | Français: Canard souchet | Español: Pato cuchara


Zoals bij veel eenden is ook bij de Slobeend de woerd fraai en opvallend gekleurd met een groene kop, witte borst en kastanje-bruine flanken. In de vlucht zijn fraaie blauwe en groene vlekken op de vleugels te zien. De vrouw lijkt wat op de Wilde Eend-vrouw, onopvallend bruin gekleurd, goede camouflage voor op het nest! Op het water liggend heeft de Slobeend -mede vanwege zijn wat korte hals- een opvallend laag profiel.
Vrouw Slobeend. De grote slobbersnavel is onmiskenbaar.
Klik de foto voor een vergroting. Foto: vogeldagboek.nl

De grote spatelvormige snavel is een speciale aanpassing aan de manier van voedsel zoeken. Een Slobeend zeeft al slobberend aan de oppervlakte plantaardig en dierlijk voedsel uit grote hoeveelheden water.

De Slobeend is een karakteristieke broedvogel van vochtige graslanden in het lage deel van het land inclusief het rivierengebied. Door de manier van foerageren worden ze daar veelvuldig in ondiepe sloten en plassen aangetroffen. Op de hoge gronden is hij veel schaarser. In de duinen is een afname te zien door verdroging van het duin (bron: Sovon).

Het nest wordt op de oever, in hoog gras langs het water gemaakt, vaak op een eilandje. Als dat gras niet beschikbaar is, zoekt de slobeend beschutting onder struiken verder weg van het water. De 8-12 eieren worden door de eend uitgebroed en zij verzorgt de jongen in haar eentje. Deze soort heeft normaal gesproken één legsel, maar kan bij het verloren gaan van het eerste legsel een tweede starten.

De Slobeend is van augustus tot november en in maart-april veel talrijker dan in de overige maanden. In de nazomer bevinden zich namenlijk ruiconcentraties tot duizenden vogels in de Oostvaardersplassen en delen van het Deltagebied. De verspreiding in het voorjaar is veel gelijkmatiger, in het bijzonder na overstromingen langs de rivieren.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Slobeend gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Slobeend
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 31 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Slobeend.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '06   '08   '09   '10   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
13 17 17 16 21 16 13 10 26 18 17 16 16 4 4 8 6 14 8 1 1 1 1 3 3 1 7 2 4 6 1

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Slobeend behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
Het aantal broedparen in Nederland is al jaren achtereen behoorlijk afgenomen, t.o.v. de jaren zestig met 25% tot 50%. Het aantal broedparen is 8000-9000 (in 1998-2000). De afname is goeddeels een gevolg van verlaging van waterpeilen en andere veranderingen in het steeds intensiever gebruikte boerenland. Vooral op de hoge gronden is de Slobeend op veel plaatsen verdwenen.

De winteraantallen schommelen sterk en zijn het laagst tijdens strenge vorst. Van een duidelijke trend in aantallen buiten de broedtijd is geen sprake (bron: Sovon).

De landelijke daling is minder sterk dan die in Meijendel. Ondanks een opleving in de voorgaande 10 jaren is het aantal broedparen in 2017 weer tot vlak boven het nulpunt gedaald.
Bescherming van de Slobeend
Sinds ongeveer 1990 nemen de landelijke aantallen sterk af en is deze eend vooral op de hoge gronden op veel plaatsen verdwenen. De afname zal op zijn minst deels een gevolg zijn van verlaging van waterpeilen en andere veranderingen in het steeds intensiever gebruikte boerenland. De trend is nog steeds dalend.

Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

De Slobeend staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Kwetsbare soorten'. 'Kwetsbare soorten': Soorten die zijn afgenomen en vrij tot zeer zeldzaam zijn en soorten die sterk tot zeer sterk zijn afgenomen en vrij zeldzaam zijn.

Nederland is voor de Slobeend van zeer groot internationaal belang.
De Slobeend staat daarom ook op de Blauwe lijst.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Slobeend op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Slobeend.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Slobeend
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top