Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Dodaars

Alle Futen:
[euring: 70]
Familienaam: Futen (Podicipedidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Tachybaptus ruficollis | English: Little Grebe
Deu: Zwergtaucher | Fran: Grèbe castagneux | Esp: zampullín chico…


De Dodaars is de kleinste van de in Nederland broedende Futen en is het hele jaar door te zien in goed begroeide sloten en plassen. Duinmeren behoren tot zijn geliefde broedplaatsen. De kwaliteit van het water is zeer belangrijk vanwege de aanwezigheid van voldoende waterinsecten en omdat de jacht onder water op zicht gebeurt.

Iets kleiner dan het waterhoen valt het donsachtige achterlijf op. Ook de ronde kop op een korte nek zijn kenmerkend. In het zomerkleed heeft de Dodaars een kastanjebruin gekleurde kop en opvallende groengele mondhoeken, borst en flanken zijn donkerbruin. Het winterkleed is minder uitbundig van kleur en de gekleurde mondhoeken verdwijnen. Hij is goed te herkennen aan zijn hoge en luide, wat hinnikend overkomende roep. Tijdens de balts wordt dat soms in een duet ten gehore gebracht.

Deze schuwe vogel gaat net als de andere Futen niet gauw op de wieken, maar verschuilt zich liever in de begroeiing of duikt onder water, want duiken en zwemmen kan de Dodaars als de beste.

Beide ouders bouwen een drijvend nest van waterplanten en bebroeden de 4-6 eieren. Als ze worden opgeschrikt dekken ze de eieren toe met wat nestmateriaal en gaan op de vlucht. Ze verzorgen samen de jongen die bij onraad op de rug van de ouders klimmen.

Een Dodaars voedt zich met visjes, kreeftachtigen, larven van libellen, waterkevers en dergelijke.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Dodaars gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Dodaars
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Dodaars.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
14 8 8 6 10 28 43 36 53 61 60 61 50 38 42 47 46 43 46 44 43 35 36 34 40 41 32 25 26 44 39 44 40 43

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Dodaars behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk op sovon.nl.
De landelijke aantallen verschillen soms opmerkelijk van jaar tot jaar. De pieken vallen vaak samen met zachte winters in combinatie met neerslagrijke voorjaren. Omgekeerd kelderen de aantallen na strenge winters zoals midden jaren tachtig en negentig, en zijn sommige broedplaatsen ongeschikt in droge voorjaren.

De verspreiding in de lage delen van het land kromp in het laatste kwart van de twintigste eeuw door het verdwijnen uit zwaar bemaalde, intensief geschoonde of vervuilde sloten in polderland. De vestiging in nieuwe natte natuur en een toename in natuurgebieden op de zandgronden, door maatregelen om de waterstand hoog te houden, compenseert dit verlies ten dele (bron: sovon.nl).

Het aantal broedvogels kan fluctueren, er waren naar schatting 1.800-2.500 broedparen in 1998-2000.
Bescherming van de Dodaars
Voor de Dodaars luistert de kwaliteit van leefomgeving nauw. De soort is gevoelig voor slechte waterkwaliteit (vervuiling, vertroebeling, inspoeling van meststoffen) en verstoring door water- en oeverrecreatie. De soort gedijt bij rijke oevervegetaties en onderwaterplanten, die insecten en weekdieren aantrekken. Onnatuurlijk waterpeilbeheer (laag in de winter en hoog in de zomer) leidt tot een afname van geschikte broedgelegenheid (bron: vogelbescherming.nl).

De Dodaars behoort als wintergast cq doortrekker tot de 'Kwetsbare soorten' en is als zodanig opgenomen in de aanvullende Rode Lijst *.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Dodaars op vogelgeluid.nl. [Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Dodaars.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Dodaars.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top