Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Grauwe Gans

Alle Ganzen:
[euring: 1610]
Familienaam: Ganzen (Anatidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Anser anser | English: Greylag Goose
Deutsch: Graugans | Français: Oie cendrée | Español: Ansar com£n


Foto van de Grauwe Gans
Foto: DaniKauf  
CC-BY-SA-3.0   via Wikimedia Commons
De Grauwe Gans hoort zeker in ons land thuis, maar was begin vorige eeuw praktisch verdwenen als gevolg van jacht en ontginning. In de jaren '70 was deze soort een zeldzame broedvogel en vooral 'slechts' wintergast. Er werden uitzetpogingen gedaan om te voorkomen dat de soort als broedvogel uit Nederland zou verdwijnen. Maar de kentering was het succes in de Oostvaardersplassen. Wat later ontstonden ook andere kernen vanwaar de soort zich kon uitbreiden. Met als gevolg dat in 2005 er 25.000 paren in ons land broedden terwijl het aantal nog steeds explosief stijgt. Een deel van de Ganzen trekt tegenwoordig niet meer weg, we zien ze het gehele jaar.

De zomerganzen zijn eigenlijk hun natuurlijke aantallen ver voorbij geschoten. De Grauwe Gans is daarmee een probleemsoort geworden en wordt zelfs bestreden, hetgeen uiteraard tot veel, vaak verhitte discussies leidt. Lees verder over deze problematiek in het tweede katern. Deze soort broedde in Meijendel voor het eerst in 1996.

Grauwe Ganzen vormen paren voor het leven. Het zijn vroege broeders; al in februari vliegen ze luid gakkend heen en weer op zoek naar een geschikte nestplaats. Dat nest wordt gemaakt van wat heide, gras, mos en dergelijke of is slechts een kuiltje op een kleine verhoging. Het wordt bekleed met dons en er komen 4-8 eieren in te liggen die de gans uitbroedt terwijl de gent de wacht houdt. De jongen worden door beide ouders verzorgd.

De Grauwe Gans voedt zich met gras, graan en peulvruchten, maar ook met waterplanten en opkomend riet.

 
Klik op een jaartal in dit overzicht voor een jaarlijst
met kaartje van kavels waar territoria zijn vastgesteld
Jaar
Aantal
 '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16 
2 7 16 5 3 11 11 13 17 23 21 34 41 84 62 73 64 51 72 63 66

In 21 van de 33 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Grauwe Gans.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.


de Grauwe Gans behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De grafiek links toont de ontwikkeling in NL De gegevens zijn afkomstig van het Broedvogel Monitoring Project (BMP). De grafiek toont de jaarlijkse populatie-index en de standaardfout, gebaseerd op tellingen in steekproefgebieden in het hele land. De gegevens uit 1984-1989 kunnen minder betrouwbaar zijn (grijze lijn).
Bron: www.sovon.nl
Kijk op SOVON.nl voor de landelijke spreiding
 
De afgelopen jaren is het aantal zomerganzen sterk gegroeid. De aantalsontwikkeling in Nederland wordt in de grafiek links weergegeven, de verspreiding kunt u via bovenstaande link naar SOVON bekijken. Dit mag als een succes van 30 jaar ganzenbescherming worden gezien, maar tegelijkertijd neemt het aantal zomerganzen zulke proporties aan, dat zich allerlei negatieve effecten voordoen. De zomerganzen zijn feitelijk hun natuurlijke aantallen ver voorbij geschoten. Dit leidt niet alleen tot schade aan de landbouw, maar ook tot steeds meer negatieve effecten op de kwaliteit van de natuur.

Deze soort broedde voor het eerst in Meijendel in 1996. Sindsdien is ook hier het aantal broedparen fors toegenomen. Aanvankelijk waren er jaarlijks drie tot vijf paar, in 2009 was het aantal gestegen to 84 (grafiek onder). Het aantal broeparen lijkt zich de laatste jaren om en nabij de 70 te stabiliseren.

Diverse organisaties besteden aandacht aan deze problematiek. Kijk bijvoorbeeld bij Natuurmonumenten of Rijn in Beeld, daar is bovendien een analyserapport in te kijken.

Ook SOVON heeft verschillende rapporten opgesteld over deze soort; kijk in het overzicht op de site van SOVON. Kijk ook op de pagina 'Rapporten' van SOVON. Van recente datum is het rapport 'Zomerganzen in Zeeuws-Vlaanderen in 2011'.

De ganzenproblematiek heeft ook de politiek gehaald. Op Rijksoverheid.nl vindt u een overzicht van stukken waarin (de problematiek rond) de Grauwe Gans aan de orde komt.

Bescherming van de Grauwe Gans

Nederland is voor de Grauwe Gans van zeer groot internationaal belang.
de Grauwe Gans staat daarom op de Blauwe lijst.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' voorgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden op het internet. Gebruik de hyperlinks naar externe sites.

Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld.
  • Zoek er naar geluiden van de Grauwe Gans via deze link, waarbij Nederland als zoekgebied is ingesteld.
  • Als dat geen of onvoldoende resultaten oplevert, kan op Xeno-canto het zoekgebied worden vergroot. De gepresenteerde kaart geeft dan meteen ook een fraai overzicht van het spreidingsgebied van de Grauwe Gans.

Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
Zoek ze via deze link.

top