Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Grauwe Gans

Alle Ganzen:
[euring: 1610]
Familienaam: Ganzen (Anatidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Anser anser | English: Greylag Goose
Deutsch: Graugans | Français: Oie cendrée | Español: Ansar com£n


Foto van de Grauwe Gans
Foto: DaniKauf 
CC BY-SA 3.0  via Creative Commons
De Grauwe Gans hoort zeker in ons land thuis, maar was begin vorige eeuw praktisch verdwenen als gevolg van jacht en ontginning. In de jaren '70 was deze soort een zeldzame broedvogel en vooral 'slechts' wintergast. Er werden uitzetpogingen gedaan om te voorkomen dat de soort als broedvogel uit Nederland zou verdwijnen. Maar de kentering was het succes in de Oostvaardersplassen. Wat later ontstonden ook andere kernen vanwaar de soort zich kon uitbreiden. Met als gevolg dat in 2005 er 25.000 paren in ons land broedden terwijl het aantal nog steeds explosief stijgt. Een deel van de Ganzen trekt tegenwoordig niet meer weg, we zien ze het gehele jaar.

De zomerganzen zijn eigenlijk hun natuurlijke aantallen ver voorbij geschoten. De Grauwe Gans is daarmee een probleemsoort geworden en wordt zelfs bestreden, hetgeen uiteraard tot veel, vaak verhitte discussies leidt. Lees verder over deze problematiek in het tweede katern. Deze soort broedde in Meijendel voor het eerst in 1996.

Grauwe Ganzen vormen paren voor het leven. Het zijn vroege broeders; al in februari vliegen ze luid gakkend heen en weer op zoek naar een geschikte nestplaats. Dat nest wordt gemaakt van wat heide, gras, mos en dergelijke of is slechts een kuiltje op een kleine verhoging. Het wordt bekleed met dons en er komen 4-8 eieren in te liggen die de gans uitbroedt terwijl de gent de wacht houdt. De jongen worden door beide ouders verzorgd.

De Grauwe Gans voedt zich met gras, graan en peulvruchten, ook met waterplanten en opkomend riet.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Grauwe Gans gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Grauwe Gans
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 22 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Grauwe Gans.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
2 7 16 5 3 11 11 13 17 23 21 34 41 84 62 73 64 51 72 63 66 63

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Grauwe Gans behoort tot de ecologische groep soorten van open water en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk op sovon.nl.
De afgelopen jaren is het aantal zomerganzen in Nederland sterk gegroeid, de ontwikkeling wordt in de grafiek rechts weergegeven, de spreidingskaart kan via de link naar SOVON worden bekeken. Dit mag als een succes van 30 jaar ganzenbescherming worden gezien.

Tegelijkertijd neemt het aantal zomerganzen zulke proporties aan, dat zich allerlei negatieve effecten voordoen. De zomerganzen zijn feitelijk hun natuurlijke aantallen ver voorbij geschoten. Dit leidt niet alleen tot schade aan de landbouw, maar ook tot steeds meer negatieve effecten op de kwaliteit van de natuur.

De Grauwe Gans broedde voor het eerst in Meijendel in 1996. Sindsdien is ook hier het aantal broedparen fors toegenomen. Aanvankelijk waren er jaarlijks drie tot vijf paar, in 2009 was het aantal gestegen to 84. Het aantal broeparen blijft evenwel niet stijgen, maar lijkt zich de laatste jaren om en nabij de 65 te stabiliseren.
Bescherming van de Grauwe Gans
De toename van het aantal ganzen in Nederland zorgt voor een ingewikkelde maatschappelijke discussie. Boeren zijn niet blij met de ganzen: om goedkoop zuivel te produceren lijkt elke grasspriet te tellen. Van belang is te zien dat de ganzen reageren op het landschap dat hen wordt aangeboden: extreem voedselrijk grasland, het resultaat van een bijzonder intensieve landbouw. Hoewel schade gecompenseerd kan worden, worden ganzen helaas veel verstoord en gedood. Verstoringen kosten de vogels veel energie, terwijl overwinterende ganzen juist rust en energie nodig hebben (bron: vogelbescherming.nl).

Diverse organisaties besteden aandacht aan deze problematiek. Kijk bijvoorbeeld bij Natuurmonumenten of Rijn in Beeld, daar is bovendien een analyserapport in te kijken.

Ook SOVON heeft verschillende rapporten opgesteld over deze soort; kijk in het overzicht op de site van SOVON. Kijk ook op de pagina 'Rapporten' van SOVON. Van recente datum is het rapport 'Zomerganzen in Zeeuws-Vlaanderen in 2011'.

De ganzenproblematiek heeft ook de politiek gehaald. Op Rijksoverheid.nl kunnen kamerstukken worden gezocht waarin de ganzenproblematiek/Grauwe Gans/overzomerende ganzen e.d. aan de orde komen.

Nederland is voor de Grauwe Gans van zeer groot internationaal belang.
De Grauwe Gans staat daarom op de Blauwe lijst.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Grauwe Gans op vogelgeluid.nl. [Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Grauwe Gans.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Grauwe Gans.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top