Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Kleine Zwaan

Alle Zwanen:
[euring: 1530]
Familienaam: Zwanen (Anatidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Cygnus columbianus | English: Bewick's Swan
Deutsch: Zwergschwan | Français: Cygne de Bewick | Español: Cisne chico


De Kleine Zwaan is de kleinste van de drie in Nederland voorkomende zwanen (zie foto onder). Daarnaast heeft hij een relatief korte hals waardoor hij qua vorm veel meer op een gans lijkt.

Het opvallendste kenmerk is mischien wel de zwarte snavel met een gele vlek aan de basis. Dat geel reikt bij de Kleine Zwaan niet voorbij het neusgat. Daarmee onderscheidt hij zich van de sterk gelijkende Wilde Zwaan, waarbij het geel tot ver voorbij het neusgat loopt. Diverse bronnen geven aan dat de gele vlek van elke Kleine Zwaan zo variabel is, dat ornithologen in staat zijn vele tientallen induviduen uit elkaar te houden.

De Kleine Zwaan is bij ons een wintergast. Deze zwaan broedt in de meest noordelijke toendra's van Europa aan de Barentszee en verder oostelijk. Als daar de winter invalt verlaten ze de dorre toendra en komen naar West-Europa om te overwinteren in met name Denemarken, Duitsland, Groot Brittanië en Nederland. Ons land herbergt dan ongeveer 60% van de totale populatie (bron: vogelbescherming.nl). In groepen van wel 100 of meer grazen ze dan 'ons' malse gras of zoeken in ondiep water naar waterplanten (fonteinkruid) waarbij ze ook grondelend worden gezien teneinde de bodem te kunnen bereiken.


Vergelijk het formaat van de Kleine Zwaan met een Knobbelzwaan.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Kleine Zwaan gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Kleine Zwaan
De landelijke aantallen Kleine Zwanen namen vanaf 1975 eerst toe, maar vanaf 1995 weer af. De afname hangt samen met tegenvallend broedsucces in de broedgebieden: het aandeel jongen in de wintergroepen is al vele jaren onder de benodigde 12% gebleven, de jaarlijkse sterfte onder de volwassen vogels. In de jaren negentig van de vorige eeuw bedroeg de populatie het dubbele van nu (bron: sovon.nl).
Bescherming van de Kleine Zwaan
De afname sinds 1995 van het landelijk aantal hangt samen met tegenvallend broedsucces. De vogels blijven bovendien steeds korter in ons land pleisteren. Desondanks overwintert soms de helft van de NW-Europese populatie in Nederland. De soort staat op de Europese rode lijst als bedreigd (bron: sovon.nl).

Via onder meer vrijwillige WetlandWachten houdt Vogelbescherming de vinger aan de pols in de wetlands van Nederland. Zij spreken overheden en terrein beherende organisaties aan op het voorkomen van misstanden, zoals een tekort aan handhaving op het water.

De Kleine Zwaan zit als wintergast cq doortekker in de gevarenzone. Effectieve beschermingsmaatregelen zijn per direct nodig. Daarom staat de Kleine Zwaan (voorlopig) op de Oranje Lijst *.

Nederland is voor de Kleine Zwaan van zeer groot internationaal belang.
De Kleine Zwaan staat daarom ook op de Blauwe lijst.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Kleine Zwaan op vogelgeluid.nl. [Opname: Bruce Lagerquist | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Kleine Zwaan.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Kleine Zwaan.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top