Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Kruisbek

Alle Vinken:
[euring: 16660]
Familienaam: Vinken (Fringillidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Loxia curvirostra | English: Crossbill
Deu: Fichtenkreuzschnabel | Fran: Beccroisé des sapins | Esp: Piquituerto com£n…


CC-BY-SA-3.0   via Wikimedia Commons
Wat bij deze soort vrij snel opvalt, is de vorm van de snavel: zoals de naam al doet vermoeden zijn de punten daarvan gekruist. Deze aangepaste snavel wordt tussen de schubben van de kegels van naaldbomen geduwd en als hefboom gebruikt om ze uit elkaar te forceren. Zo ontstaat voldoende ruimte om de zaden er uit te plukken.

Daarnaast vallen de fraaie kleuren van deze vinkachtige op, de man is prachtig karmijnrood, het vrouwtje bijna egaal grijsgroen.

De Kruisbek is in Nederland een standvogel, met name in de uitgestrekte dennenbossen die te vinden zijn op de zandgronden. (Bekijk de verspreiding bij de soortinformatie op de site van Sovon, knop links.) In Meijendel is de Kruisbek een incidentele broedvogel, vier maal is een enkel territorium vastgesteld, in 1991 waren dat er drie. Als deze soort tegenwoordig in onze duinen wordt gezien is dat meestal in najaar en winter. Dat zijn dan in de regel soortgenoten van onze standvogels uit Scandinavië. Algemeen wordt aangenomen dat bij een tekort aan sparrenzaden daar, een massale verplaatsing van Kruisbekken naar onze streken plaatsvindt, een 'invasie'. In sommige jaren is die invasie al in Juni-Juli.

De Kruisbek is een vroege broeder. Al in Februari bouwt de vrouw een nest van takjes in een naaldboom en bekleedt dat met gras. Ze legt daar 3-4 eieren in die ze hoofdzakelijk alleen uitbroedt. Beide ouders voeren de jongen. Buiten het broedseizoen houden Kruisbekken zich vaak op in groepen.

Zaden van naaldbomen vormen vrijwel hun enige voedsel, al eten ze soms ook wel bessen, zaden van kruiden en insecten.

Grafiek met territoria Kruisbek
 
Klik op een jaartal in dit overzicht voor een jaarlijst
met kaartje van kavels waar territoria zijn vastgesteld
Jaar
Aantal
 1989   1991   1998   2000   2003 
1 3 1 1 1

In 5 van de 33 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Kruisbek.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.


de Kruisbek behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De grafiek links toont de ontwikkeling in NL De gegevens zijn afkomstig van het Broedvogel Monitoring Project (BMP). De grafiek toont de jaarlijkse populatie-index en de standaardfout, gebaseerd op tellingen in steekproefgebieden in het hele land. De gegevens uit 1984-1989 kunnen minder betrouwbaar zijn (grijze lijn).
Bron: www.sovon.nl
Kijk op SOVON.nl voor de landelijke spreiding
 
2013 kan volgens Vogelbescherming NL de boeken in als een invasiejaar van Kruisbekken die verspreid over Nederland worden waargenomen; ze zijn vooral over en in de bosrijke gebieden in het oosten en midden van ons land gezien. Lees het bericht op natuurbericht.nl hier.

Ook SOVON bericht over die invasie van 2013. En in voorjaar 2014 trekt SOVON de aanwezigheid van veel Kruisbekken door naar het broedseizoen in dit bericht. Voor alle soorten Kruisbekken geldt dat het vroege broeders zijn die in januari al kunnen broeden. Op die pagina staat een link naar een uitgebreid artikel met details over de invasie en per kruisbekkensoort over de broedbiologie en waar je speciaal op moet letten bij 'broedverdachte' vogels.

Vogelzang en/of andere -geluiden op het internet. Gebruik de hyperlinks naar externe sites.

Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld.
  • Zoek er naar geluiden van de Kruisbek via deze link, waarbij Nederland als zoekgebied is ingesteld.
  • Als dat geen of onvoldoende resultaten oplevert, kan op Xeno-canto het zoekgebied worden vergroot. De gepresenteerde kaart geeft dan meteen ook een fraai overzicht van het spreidingsgebied van de Kruisbek.

Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
Zoek ze via deze link.

top