Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Witbandkruisbek

Alle Vinken:
[euring: 16650]
Familienaam: Vinken (Fringillidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Loxia leucoptera | English: Two-barred Crossbill
Deu: Bindenkreuzschnabel | Fran: Beccroisé bifascié | Esp: Piquituerto franjeado…


Foto van de Witbandkruisbek
Foto: Dominic Sherony
CC BY-SA 2.0  via Creative Commons
Wat betreft uiterlijk lijken de Grote Kruisbek, Kruisbek en Witbandkruisbek erg op elkaar. Volwassen mannetjes zijn oranjerood met zwarte vleugels en staart. Vrouwtjes zijn groengeel waar mannetjes oranjerood zijn. Alleen de Witbandkruisbek heeft de (naamgevende) brede witte vleugelstrepen en witte punten aan de tertials.

De uiterlijke verschillen zitten verder vooral in het formaat, deze Witbandkruisbek is de kleinste van de drie. En al zijn de spreidingsgebieden verschillend, grote delen overlappen. Er zijn tot slot hoorbare verschillen in roep en zang.

Voor alle soorten Kruisbekken zijn zaden van naaldbomen het hoofdvoedsel. Daarom hebben alle drie soorten die karakteristieke gekruiste snavelpunten, een aanpassing waarmee ze de zaden uit de kegels peuteren. Overigens eten Kruisbekken ook wel eens bessen of insecten.

Een Witbandkruisbek is ietsje kleiner dan een Kruisbek. De ondersoort Loxia leucoptera bifasciata is een standvogel in Rusland, van de oostgrens van Finland en de Baltische Staten oostwaarts, tot aan de Beringzee. De soort 'steekt over' en vervolgens bevolkt de nominaat Loxia leucoptera leucoptera Alaska en heel Canada.

Witbandkruisbekken broeden in kleine kolonies in dichte lariksbossen met den, en soms met spar. Het nest wordt door het vrouwtje gemaakt van takjes, twijgjes, plantenstelen, korstmos, mos, wortels en haar. Het wordt op variabele hoogte meestal tegen de stam van de boom geplaatst. Het is door overhangende takken vrijwel onzichtbaar. Afhankelijk van het voedselaanbod volgt een tweede leg na het eerste broedsel.

De grote afhankelijkheid van de zaden van naaldbomen is waarschijnlijk de oorzaak van grootschalige verplaatsingen bij voedseltekort. Dan komen deze vogels in invasies naar West-Europa en ook naar Nederland. En de afgelopen jaren zijn nomadische Kruisbekken èn Grote Kruisbekken ook tijdens wintertellingen in Meijendel waargenomen. Bekijk dat via deze link.

De Witbandkruisbek is in Nederland zo zeldzaam dat waarnemingen worden beoordeeld door de Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna (CDNA). In het invasiejaar 2013 werden 223 vogels geteld met een piek rond half augustus. Zie voor de overige aanvaarde waarnemingen Dutchbirding.nl. De meeste waarnemingen stammen uit jaren dat de soort invasief optreedt in Noordwest-Europa. Sommige vogels blijven tot in het voorjaar hangen. Een zeker broedgeval is nog nooit geconstateerd (bron: Sovon).

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Witbandkruisbek gemaakt door xeno-canto kaart
2013: Kruisbekinvasie in Nederland
2013 kan volgens Vogelbescherming NL de boeken in als een invasiejaar van Kruisbekken die verspreid over Nederland worden waargenomen; ze zijn vooral over en in de bosrijke gebieden in het oosten en midden van ons land gezien. Lees het bericht op natuurbericht.nl hier.

Ook Sovon bericht over die invasie van 2013. En in voorjaar 2014 trekt Sovon de aanwezigheid van veel Kruisbekken door naar het broedseizoen in dit bericht. Voor alle soorten Kruisbekken geldt dat het vroege broeders zijn die in januari al kunnen broeden. Op die pagina staat een link naar een uitgebreid artikel met details over de invasie en per kruisbekkensoort over de broedbiologie en waar je speciaal op moet letten bij 'broedverdachte' vogels.
Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knoppen om zang of geluid direct af te spelen.

Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Witbandkruisbek.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Witbandkruisbek
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top