Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Huismus

Alle Mussen:
[euring: 15910]
Familienaam: Mussen (Passeridae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Passer domesticus | English: House Sparrow
Deu: Haussperling | Fran: Moineau domestique | Esp: Gorri¢n com£n…


Foto van de Huismus
Foto: Fir0002/Flagstaffotos
CC BY-NC 3.0  via Creative Commons
Dit is een voor velen bekende soort, want overal waar mensen wonen komt de Huismus wel voor. Het mannetje is van boven bruin gestreept, heeft een grijze kruin, een grote zwarte bef en is van onderen grijs gekleurd. Huismussen zijn jaarvogels en echte scharrelaars. Het zijn 'cultuurvolgers' die overal bij huizen wel iets eetbaars vinden; bij het fourageren zijn ze heel brutaal. Op het platteland kunnen ze schadelijk zijn want ze eten alle soorten granen.

Hoewel Huismus en Ringmus oppervlakkig gezien erg op elkaar lijken zijn er opvallende verschillen zoals de roodbruine kruin van de Ringmus en diens wangvlek en veel kleinere bef die niet op de borst doorloopt. En uiteraard is er de smalle witte ring om de hals (die niet doorloopt naar de rug) waar de Ringmus zijn naam aan dankt.

Boven de man, onder het vrouwtje. (click foto voor vergroting).
Foto: 'Keith' (Newark USA) [CC-BY-2.0]
Mussen houden er geen echte zang op na, maar ze tsjilpen en kwetteren.

Al vroeg in het voorjaar begint de luidruchtige hofmakerij, waarbij meerdere mannetjes één vrouwtje luid tsjilpend omringen. Ze bouwen daarna een slordig nestje van droge grasjes, onder dakpannen, in een luchtkanaal of nis of soms in een heg. In het nest komen 3 - 5 eieren die door het vrouwtje worden uitgebroed. Beide ouders verzorgen de jongen; deze bedelen om hun voedsel door zich te drukken en met de vleugels te trillen.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Huismus gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Huismus
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 24 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Huismus.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '05   '07   '11   '12   '15   '16   '17 
20 21 23 24 25 20 6 14 19 22 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 4 1 4 9

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Huismus behoort tot de ecologische groep soorten van bebouwing en overig en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
De Huismus was lange tijd de talrijkste Nederlandse broedvogel. Maar sinds ca. 1970 gaat het in Nederland bergafwaarts met de Huismus en is het aantal meer dan gehalveerd. De grootste afname lijkt nu voorbij: de recente aantallen fluctueren.

Huismussen zijn het talrijkst bij oudere huizen in een deels groene, liefst wat rommelige omgeving aan stadsranden of op het platteland. In nieuwbouwwijken en het versteende hart van grote steden zijn ze schaars of ontbreken ze bij gebrek aan nestgelegenheid en/of voedsel (bron: Sovon).

De abrupte teruggang in het aantal territoria in Meijendel in 1995 is met name toe te schrijven aan het feit dat vanaf dat jaar tot 2006 kavel 91 (Voorlinden) niet is geteld. Alle broedgevallen van 1995 t/m 2017 zijn overigens niet in K91 vastgesteld. (Klik een jaartal in bovenstaande tabel om te zien waar dan wel.)
Bescherming van de Huismus
In stedelijk gebied zijn zowel nestgelegenheid als voedselbeschikbaarheid afgenomen. Oorzaken zijn de veranderingen in woningbouw (verdwijnen ouderwetse pannendaken), woningrenovatie (geen toegang meer tot nestplekken), beheer van stedelijk groen (minder onkruid- en insectenrijke vegetaties en dus voedselproblemen, minder struiken om te schuilen) en verstening van tuinen. Op het platteland is vooral het voedselaanbod afgenomen door vermindering van graanteelt, efficiëntere oogstmethoden, verdwijnen van stoppelvelden en gebruik van bestrijdingsmiddelen (bron: ).

Op vogelbescherming.nl is een speciale pagina gewijd aan de bescherming van de Huismus.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Huismus op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Huismus.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Huismus
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top