Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Wielewaal

[euring: 15080]
Familienaam: Wielewalen (Oriolidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Oriolus oriolus | English: Golden Oriole
Deutsch: Pirol | Français: Loriot | Español: Orop‚ndola


Foto van de Wielewaal
Foto: sovon.nl 
Wielewalen zijn zomergasten vanaf eind april, begin mei. '♫ Kom mee naar buiten allemaal…', wie kent het liedje niet. In Nederland zitten ze vooral in het binnenland, oost en zuid-oost van onze omgeving. Meijendel behoort tot de net iets te koude noord-westelijke grens van hun verspreidingsgebied, daarom worden ze hier zelden gezien. Het voorkeursbiotoop is hoog loofbos, ook wel parken met hoge loofbomen of de laatste jaren de oudere populierenbossen van de polders. Ze overwinteren in tropisch Afrika, zuid van de evenaar.

Vooral het mannetje is een fraaie vogel om te zien met dat prachtige, opvallend gele verenkleed met zwarte vleugelvlekken en staart. Ook de rode snavel valt op. Onvolwassen vogels en vrouwtjes zijn minder opvallend van kleur. Waar ze zich dan ook ophouden, dan nog is het moeilijk er eentje te spotten, want ze houden zich hoofdzakelijk op in de kruinen van hoge bomen. Het eerste dat zijn aanwezigheid verraad is meestal de bekende wat jodelende zang: '♫ Dudeldjoho klinkt zijn lied…'.

Wielewalen bouwen hun nest hoog in een boom. Het bouwwerk van gras, vezels van boombast en worteltjes wordt kunstig in de vork van een tak gevlochten en bekleed met zacht materiaal als veren, wol of ander pluizig spul. Het legsel bestaat meestal uit 4 eieren die door beide ouders worden bebroed, de jongen worden door beide ouders gevoerd. Ongepaarde eerstejaars vogels assisteren bij het uitbroeden en de opvoeding van de jongen. Er is meestal maar tijd voor één legsel.

Ze leven van insekten zoals vlinders, rupsen en kevers die ze hoog in de bomen vangen.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Wielewaal gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Wielewaal
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 33 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Wielewaal.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
2 5 7 7 5 6 4 3 1 9 4 4 11 5 7 12 8 4 5 2 5 5 4 3 6 4 2 3 2 1 5 1 2

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Wielewaal behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding: sovon.nl.
Het aantal in Nederland broedende Wielewalen is beperkt, in 2000 waren het 4.500-5.000 paren (SOVON). Bossen op droge zandgronden worden massaal verlaten, ten gunste van bijvoorbeeld populierenbossen in de Flevopolder en in het Lauwersmeer. Omdat Nederland aan de rand van het verspreidingsgebied ligt kan het aantal paren sterk varieren (VBNL).

Het patroon van broedgevallen in Meijendel (grafiek boven) volgt globaal het Nederlandse (grafiek SOVON). Alleen is het absolute aantal de laatste jaren tot een enkel broedgeval gedaald.
Bescherming van de Wielewaal
De afname in het agrarisch landschap heeft vermoedelijk gedeeltelijk te maken met verlies aan broedbiotoop (hoogstamboomgaarden en houtwallen). In het bos heeft het mogelijk te maken met verdroging (grootste verliezen in droog eiken-berkenbos en gemengd bos). Verder is de voedselsituatie voor de Wielewaal een belangrijke factor. De kans bestaat dat de Wielewaal te vaak de steeds eerder vallende rupsenpiek mist omdat hij als langeafstandstrekker te laat in zijn broedgebied aankomt. Over de problemen tijdens de trek en in de overwinteringsgebieden is nog niet genoeg bekend. Ook jacht en ontbossing spelen vermoedelijk een rol in de afname van deze soort (bron: vogelbescherming.nl).
Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

De Wielewaal staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Kwetsbare soorten'. 'Kwetsbare soorten': Soorten die zijn afgenomen en vrij tot zeer zeldzaam zijn en soorten die sterk tot zeer sterk zijn afgenomen en vrij zeldzaam zijn.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Wielewaal op vogelgeluid.nl. [Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Wielewaal.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Wielewaal.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top