Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Kuifmees

Alle Mezen:
[euring: 14540]
Familienaam: Mezen (Paridae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Lophophanes cristatus | English: Crested Tit
Deu: Haubenmeise | Fran: Mésange huppée | Esp: Herrerillo capuchino…


Foto van de Kuifmees
Foto: Edwin Bax  
De kenmerkende zwart-witte kop en hals met idem kuif
De Kuifmees is een standvogel die een sterke voorkeur heeft voor naaldhout. Van belang is daarbij de aanwezigheid van wat loofbomen om eventueel het nest in uit te hakken. Daarom komt hij voornamelijk in het oosten, midden en zuiden van het land voor.

Ze zijn natuurlijk makkelijk te herkennen aan de trotse kuif op de zwart-wit getekende kop en hals. Maar dat betekent niet dat ze ook makkelijk waar te nemen zijn. Integendeel, ze zoeken hun voedsel meestal hoog in de bomen, waar ze door het bruine en vuilwitte verenpak niet zo opvallen. Het zachte, snorrende 'tsurr-tsurr-tsurr' verraadt dan meestal eerst de aanwezigheid.

Kuifmezen zijn sterk territorium gebonden, ook in de winter. Alleen jonge vogels vormen in de winter groepjes waarin ze rondzwerven. Maar als eenmaal een territorium is bezet zal een Kuifmees dat niet meer verlaten.

De Kuifmees gebruikt bij voorkeur een bestaande holte voor het nest. Als die niet beschikbaar is, hakt het vrouwtje een holte uit in een vermolmde berkenboom. Samen bekleden ze dat met haar, veertjes of wol. Dan legt het vrouwtje er 5-6 eieren in die ze alleen uitbroedt. Beide ouders voeren de jongen. Soms volgt een tweede legsel.

Het voedsel van Kuifmezen bestaat uit insecten en spinnen. 's Winters eten ze ook zaden uit dennen- en sparrenkegels of jeneverbessen.

Voorheen was de latijnse naam van de Kuifmees Parus cristatus en maakte deze soort net als de meeste andere Mezen deel uit van het geslacht Parus (*). Maar ornithologen hebben geoordeeld dat de verschillen met die andere Mezen substantieel zijn en indeling in een 'eigen' geslacht rechtvaardigen.
Daarom zijn Kuifmezen nu in het geslacht Lophophanes geplaatst.
(*) De Staartmees is ingedeeld bij de Staartmezen Aegithalidae en niet bij de Mezen Paridae

 
Klik op een jaartal in dit overzicht voor een jaarlijst
met kaartje van kavels waar territoria zijn vastgesteld
Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16 
1 3 3 2 2 2 3 4 5 5 6 1 4 3 1 3 3 7 11 11 11 10 11 12 5 6 5 4 8 5 2 3 3

In alle 33 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Kuifmees.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.


de Kuifmees behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De grafiek links toont de ontwikkeling in NL De gegevens zijn afkomstig van het Broedvogel Monitoring Project (BMP). De grafiek toont de jaarlijkse populatie-index en de standaardfout, gebaseerd op tellingen in steekproefgebieden in het hele land. De gegevens uit 1984-1989 kunnen minder betrouwbaar zijn (grijze lijn).
Bron: www.sovon.nl
Kijk op SOVON.nl voor de landelijke spreiding
 
Landelijk neemt het aantal Kuifmezen gestaag af. Daarom staat deze soort op de Oranje lijst.

In Meijendel broedt jaarlijks een gering aantal Kuifmezen. Begin deze eeuw was er gedurende een aantal jaren een piek naar 11 territoria.

Bescherming van de Kuifmees

de Kuifmees zit als broedvogel in de gevarenzone. De soort moet eigenlijk op de Rode Lijst staan want effectieve beschermingsmaatregelen zijn per direct nodig. Daarom staat de Kuifmees (voorlopig) op de Oranje Lijst.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' voorgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden op het internet. Gebruik de aangeboden hyperlinks naar externe sites.

Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld.
  • Zoek er naar geluiden van de Kuifmees via deze link, waarbij Nederland als zoekgebied is ingesteld.
  • Als dat geen of onvoldoende resultaten oplevert, kan op Xeno-canto het zoekgebied worden vergroot. De gepresenteerde kaart geeft dan meteen ook een fraai overzicht van het spreidingsgebied van de Kuifmees.

Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
Zoek ze via deze link.

top