Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Kuifmees

Alle Mezen:
[euring: 14540]
Familienaam: Mezen (Paridae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Lophophanes cristatus | English: Crested Tit
Deu: Haubenmeise | Fran: Mésange huppée | Esp: Herrerillo capuchino…


Foto van de Kuifmees
Foto: Edwin Bax
De kenmerkende zwart-witte kop en hals met idem kuif
De Kuifmees is een standvogel die een sterke voorkeur heeft voor naaldhout. Van belang is daarbij de aanwezigheid van wat loofbomen om eventueel het nest in uit te hakken. Daarom komt hij voornamelijk in het oosten, midden en zuiden van het land voor.

Ze zijn natuurlijk makkelijk te herkennen aan de trotse kuif op de zwart-wit getekende kop en hals. Maar dat betekent niet dat ze ook makkelijk waar te nemen zijn. Integendeel, ze zoeken hun voedsel meestal hoog in de bomen, waar ze door het bruine en vuilwitte verenpak niet zo opvallen. Het zachte, snorrende 'tsurr-tsurr-tsurr' verraadt dan meestal eerst de aanwezigheid.

Kuifmezen zijn sterk territorium gebonden, ook in de winter. Alleen jonge vogels vormen in de winter groepjes waarin ze rondzwerven. Maar als eenmaal een territorium is bezet zal een Kuifmees dat niet meer verlaten.

De Kuifmees gebruikt bij voorkeur een bestaande holte voor het nest. Als die niet beschikbaar is, hakt het vrouwtje een holte uit in een vermolmde berkenboom. Samen bekleden ze dat met haar, veertjes of wol. Dan legt het vrouwtje er 5-6 eieren in die ze alleen uitbroedt. Beide ouders voeren de jongen. Soms volgt een tweede legsel.

Het voedsel van Kuifmezen bestaat uit insecten en spinnen. 's Winters eten ze ook zaden uit dennen- en sparrenkegels of jeneverbessen.

Voorheen was de latijnse naam van de Kuifmees Parus cristatus en maakte deze soort net als de meeste andere Mezen deel uit van het geslacht Parus (*). Maar ornithologen hebben geoordeeld dat de verschillen met die andere Mezen substantieel zijn en indeling in een 'eigen' geslacht rechtvaardigen.
Daarom zijn Kuifmezen nu in het geslacht Lophophanes geplaatst.
(*) De Staartmees is ingedeeld bij de Staartmezen Aegithalidae en niet bij de Mezen Paridae

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Kuifmees gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Kuifmees
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Kuifmees.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
1 3 3 2 2 2 3 4 5 5 6 1 4 3 1 3 3 7 11 11 11 10 11 12 5 6 5 4 8 5 2 3 3 9

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Kuifmees behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding: Sovon.
De verspreiding van de Kuifmees blijft al tientallen jaren min of meer gelijk. De landelijke aantallen profiteerden van bosveroudering en minder intensief bosbeheer en namen toe tot omstreeks 1985. Sindsdien groeien ze niet verder en vertonen ze neigingen tot afname. Het omzetten van naaldbosaanplant in natuurlijker loofbos is nadelig voor deze soort (bron: Sovon).

In Meijendel broedt jaarlijks een gering aantal Kuifmezen. Begin deze eeuw was er gedurende een aantal jaren een piek naar 11 territoria.
Bescherming van de Kuifmees
Omdat het aandeel naaldhoutbossen verminderd in Nederland, gaat het ook minder goed met de Kuifmees, al gaat de soort minder achteruit dan werd verwacht (bron: ).

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knoppen om zang of geluid direct af te spelen.

  • Kuifmees op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
  • De Kuifmees op de CD van VWG-Meijendel. [CD niet meer verkrijgbaar]
    (bestand speelt na enkele seconden downloaden)
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Kuifmees.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Kuifmees
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top