Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Baardman

[euring: 13640]
Familienaam: Baardmannen (Panuridae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Panurus biarmicus | English: Bearded Reedling
Deutsch: Bartmeise | Français: Mésange à moustaches | Español: Bigotudo


Foto van de Baardman
Foto: Edwin Bax
Het kleed van een Baardman is voornamelijk kaneelbruin met een witte keel. Het mannetje heeft een blauwgrijze kop met opvallende zwarte baardstrepen, bij het vrouwtje ontbreekt dit markante kenmerk. Ze hebben beide een lange staart.

De vlucht lijkt wat onhandig, met snorrende vleugelslagen, licht golvend laag over het riet. Ze klauteren daarentegen behendig door het riet, op zoek naar voedsel. Het geluid is niet meer dan een nasaal klinkende contactroep.

Baardmannen komen in geheel Europa voor en van Zuid-Europa via Rusland dwars door Centraal-Azië tot aan Mandsjoerije. De Europese populatie is nogal versnipperd. De Baardman is hoofdzakelijk een standvogel die leeft en broedt in uitgestrekte rietmoerassen op kleigronden met veel jong riet, aan meren, plassen en brak- en zoetwatermoerassen. Soms neemt deze soort genoegen met kleinere percelen overjarig riet. De verreweg omvangrijkste populatie in Nederland is in de Oostvaardersplassen.

Baardmannen zijn monogaam. Samen bouwen de vogels een nest van riet en zeggebladeren, vlak boven het water in een rietveld; het wordt bekleed met rietpluimen. Er komen 5-7 eieren die door beide ouders worden uitgebroed. De jongen worden ook door beide gevoerd. Er is meestal een tweede leg en soms een derde, zodat de reproduktiegraad hoog is.

Na het broedseizoen zwerven ze vaak wat rond, ook buiten het broedgebied, maar de Nederlandse broedvogels blijven in principe in het land. Dan kunnen ze ook worden aangetroffen in kleinere rietvelden. De Baardman leeft van insecten en spinnen, maar gaat in de winter over op rietzaad.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Baardman gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Baardman
In 34 BMP-seizoenen in Meijendel zijn in 2 jaren territoria van de Baardman vastgesteld: Klik op een jaartal voor een kaartje met de kavels.
Kijk voor de landelijke spreiding en ontwikkeling van deze soort op de site van Sovon.
De Baardman behoort tot de ecologische groep soorten van riet en andere verlandingsvegetatie en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (kolonies en zeldzame broedvogels). Weergegeven is de jaarlijkse populatie-index, gebaseerd op de gehele populatie of aantallen in de belangrijkste broedgebieden.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
In de eerste helft van de twintigste eeuw was de Baardman een schaarse broedvogel in vooral Laag-Nederland. De populatie kreeg enkele malen een enorme impuls door inpolderingen gevolgd door inzaai van riet, zoals in het IJsselmeergebied. Tijdens de laatste inpoldering herbergde Zuidelijk Flevoland rond 1975 ca. 7000 broedparen. Uitzwermende vogels zorgden voor nieuwe vestigingen elders (tot diep in Europa), die echter meestal tijdelijk bleken. Nadat de rietvelden ontgonnen waren, bleef de Nederlandse populatie op een veel lager niveau.

Sterfte in strenge winters kan aanzienlijk zijn, maar wordt vaak snel gecompenseerd door hoge reproduktie resultaten. Ze brengen soms tot 4 broedsels groot. Daarmee blijft de populatie redelijk stabiel, zij het met behoorlijke uitschieters (bron: Sovon).
Bescherming van de Baardman
Een kwart van de Noordwest-europese populatie broedt in Nederland, in een kwetsbaar leefgebied. Behoud van uitgestrekte rietlanden is essentieel voor het behoud van deze soort als broedvogel. Met het Beschermingsplan Moerasvogels levert Vogelbescherming NL daar een serieuze bijdrage aan en houdt met 'WetlandWachten' nadrukkelijke 'een oogje in het zeil' bij deze natuurgebieden (bron: ).

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Baardman op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Baardman.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Baardman
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top