Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Grauwe Vliegenvanger

Alle Vliegenvangers:
[euring: 13350]
Familienaam: Vliegenvangers (Muscicapidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Muscicapa striata | English: Spotted Flycatcher
Deu: Grauschnäpper | Fran: Gobemouche gris | Esp: Papamoscas gris…


De Grauwe Vliegenvanger is van april tot begin oktober een zomergast. Het is een vrij talrijke broedvogel en doortrekker in vrij groot aantal. Het zijn trekvogels die lange afstanden afleggen, tot ver zuid van de evenaar; broedvogels werden in Zuid-Afrika en Angola teruggevonden.

Het is een onopvallende vogel die zich ophoudt in bosranden en open bossen, ook in parken en tuinen komt hij voor. Die onopvallende aanwezigheid komt mede door het vaal-bruin gestreepte verenpak, van boven is dat grijsbruin, van onderen licht. Van zang is bij deze soort nauwelijks sprake, het zijn een handvol wat piepende geluidjes die aan een stroef, langzaamdraaiend wiel doen denken.

Een Grauwe Vliegenvanger zit meestal rustig, rechtop op een uitkijkpost in de bosrand te wachten op een langsvliegend insect. Menig passant zal zijn aanwezigheid niet opvallen totdat hij opvliegt om een insect te vangen. Soms moet hij in de vangvlucht wat capriolen uithalen, maar hij is trefzeker en mist bijna nooit. Ook worden insecten van de onderkant van bladeren afgeplukt. In de regel keert deze Vliegenvanger naar dezelfde uitkijkpost terug, iets wat de Bonte neef eigenlijk nooit zal doen.

Deze soort keert jaar in jaar uit naar dezelfde broedplaats terug. Het nest is komvormig, gemaakt van gras, worteltjes en dunne takjes gevoerd met zacht materiaal als wol, mos en haar. Het bevindt zich op een beschutte plaats op een richel, in een spleet of in klimop of zo. Nestkasten met een zeer grote opening worden ook wel gebruikt. Het legsel bestaat uit 4-5 eieren die het vrouwtje uitbroedt. De jongen worden door beide ouders gevoerd. Meestal is er maar één legsel, heel soms twee.

Het voedsel bestaat hoofdzakelijk uit allerlei vliegende insecten zoals vliegen en langpootmuggen, maar ook vlinders en wespen.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Grauwe Vliegenvanger gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Grauwe Vliegenvanger
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 29 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Grauwe Vliegenvanger.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '85   '87   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '05   '06   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
1 2 1 5 1 3 6 3 3 2 3 1 3 2 1 2 1 1 2 2 2 2 2 3 4 11 6 10 13

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Grauwe Vliegenvanger behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
De hoogste dichtheden Grauwe Vliegenvanger zijn in oud loofbos en kleinschalig boerenland met uitgegroeide houtwallen en erven, naast dorpen met oude tuinen en parken. De landelijke verspreiding bleef na 1975 min of meer ongewijzigd. De aantallen namen echter bijna continu af, net als elders in grote delen van West-Europa. Een duidelijk verband met bijv. neerslag in de West-Afrikaanse overwinteringsgebieden ontbreekt. Dit suggereert dat de afname vooral te wijten is aan verslechterende milieuomstandigheden in de broedgebieden. Lokale kleine toenames hangen samen met het ouder (en geschikter) worden van bos (bron: Sovon).

In Meijendel worden jaarlijks slechts enkele broedterritoria geteld, de laatste jaren evenwel in toenemende mate; 2017 is (voorlopig) een nieuwe uitschieter met 13 broedparen!
Bescherming van de Grauwe Vliegenvanger
De afname in agrarisch cultuurlandschap staat vermoedelijk in verband met verlies aan nesthabitat (o.a. hoogstamboomgaarden, houtwallen) en vooral voedselschaarste (afname insecten). De situatie in de Afrikaanse trek- en overwinteringsgebieden speelt mogelijk een doorslaggevende rol, vooral de uitbreiding van de Sahara. De soort trekt in kleine etappen (bron: ).

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Grauwe Vliegenvanger op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Grauwe Vliegenvanger.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Grauwe Vliegenvanger
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top