Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Tjiftjaf

Alle Boszangers:
[euring: 13110]
Familienaam: Boszangers (Phylloscopidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Phylloscopus collybita | English: Chiffchaff
Deu: Zilpzalp | Fran: Pouillot véloce | Esp: Mosquitero com£n…


Foto van de Tjiftjaf
Foto: Edwin Bax
De Tjiftjaf is een zomergast en algemene broedvogel die erg veel lijkt op zijn neef de Fitis. Beide zijn olijfgroen tot bruin van kleur en hebben een egale oogstreep. Als je goed kijkt neigt de eerste naar wat meer bruinachtig kleuren met zwarte poten.

Het onderscheid wordt het makkelijkst gemaakt door de zang; de Tjiftjaf roept zijn eigen naam terwijl de Fitis een weemoedige reeks van dalende tonen ten gehore brengt. De lokroep van beiden daarentegen is nagenoeg hetzelfde. En ook het biotoop is behoorlijk gelijk, gevarieerd bebost terrein, parken en tuinen met een weelderige ondergroei. De Tjiftjaf prefereert daarin de hogere bomen. Hij is daar te zien, rusteloos op zoek naar zijn voedsel t.w. kleine insecten zoals rupsen, spinnen en mugjes.

De Tjiftjaf komt als één van de eerste zomergasten terug uit de wintergebieden; zo vanaf begin april is zijn zang weer te horen als teken van de aanbrekende lente. Het vrouwtje bouwt een koepelvormig nest van droog gras, bekleed met veren. Daarin worden 6 à 7 eieren gelegd die door beide ouders worden uitgebroed. Zij brengen de jongen samen groot en meestal hebben ze twee legsels.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Tjiftjaf gemaakt door xeno-canto kaart
De Iberische en de Siberische Tjiftjaf
Op deze site staan een drietal Tjiftjaffen. De 'gewone' Tjiftjaf, de Iberische en de Siberische Tjiftjaf.

de Iberische Tjiftjaf (Phylloscopus ibericus) is lang als een ondersoort beschouwd, maar is inmiddels afgesplitst en wordt als zodanig beschreven op deze pagina. Deze vogel komt voor in Zuidwest-Frankrijk, West-Spanje en Portugal. Het is een zeldzame dwaalgast in Nederland en in 2017 vier keer waargenomen.

Siberische Tjiftjaf
Foto: Dibyendu Ash [CC BY-SA 4.0] Klik foto voor vergroting.
De Siberische Tjiftjaf (Phylloscopus (collybita) tristis) wordt door sommige bronnen beschouwd als een ondersoort van 'onze' Tjiftjaf (Phylloscopus (collybita) collybita). Op Dutch Avifauna wordt deze soort evenwel als een afgesplitste soort behandeld: Phylloscopus tristis. De Siberische Tjiftjaf broedt in de naaldwouden van de taiga vanaf het Petsjora-stroomgebied (Oeral) oostwaarts door Siberië. Hij overwintert van Irak en Pakistan oost tot Noord-India.

Het is een zeldzame dwaalgast in Nederland en doet al dwalend ook incidenteel Meijendel aan. In de periode 2000-2016 is de Siberische Tjiftjaf 19 keer in de mistnetten van het vogelringstation Meijendel beland, in 2017 zelfs zes keer (zie blz 16 en 21 van het verslag).

De Siberische Tjiftjaf is lastig te onderscheiden van de 'gewone' Tjiftjaf. De zang kan uitsluitsel geven en is onderaan deze pagina ter vergelijking te beluisteren. Op de site 'Birding Netherlands' staat een goed artikel over de identificatie van de Siberisch Tjiftjaf. In dat artikel wordt gesteld dat ook het verenkleed tot een juist onderscheid kan leiden: daar waar de Tjiftjaf groene en gele tinten toont zijn die delen bij de SIberische Tjiftjaf vaalgeel ('buff'). Het onderscheid is duidelijk zichtbaar op een foto in dat artikel. Lees het hele betoogl via deze link.

Meer informatie over de Siberische Tjiftjaf: WIKIPEDIA - Dutch Birding
lees meer…
Broedsucces Tjiftjaf
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Tjiftjaf.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
17 30 39 46 83 107 159 113 208 260 254 323 296 340 462 410 342 382 420 564 589 367 290 386 339 354 335 436 400 383 448 448 449 475

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Tjiftjaf behoort tot de ecologische groep soorten van opgaand, gesloten bos en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De Tjiftjaf staat op de 7e plaats in de 'Top 10' van meest Top 10
succesvolle broedvogels van Meijendel met 456 territoria
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
Hoewel hij in het hele land broedt, bereikt de Tjiftjaf vooral hoge dichtheden in goed ontwikkelde loofbossen met veel ondergroei, in het bijzonder op de kleigronden. De landelijke aantallen nemen al tientallen jaren toe, echter met soms forse en moeilijk verklaarbare inzinkingen. In de periode 1998-2000 telt de broedpopulatie zo'n 550.000-600.000 paren.

In milde winters overwinteren honderden Tjiftjaffen in ons land, met name in het westen en zuiden en in het rivierengebied. Ze zoeken veelal stedelijk gebied op of struweel en ruigte nabij water (bron: Sovon).
Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knoppen om zang of geluid direct af te spelen.

  • Tjiftjaf op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
  • Vergelijk met zang van de Siberische Tjiftjaf [opname Arend Wassink | xeno-canto
  • en met zang Iberische Tjiftjaf opgenomen door Sander Bot | xeno-canto
  • Roepjes van Fitis en Tjiftjaf lijken op elkaar. Vergelijk ze hier.
  • Roep Tjiftjaf is een 'kordaat' oplopend "fwiet".
  • Roep Fitis is lager, langgerekter en a.h.w. tweelettergrepig.
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Tjiftjaf.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Tjiftjaf
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top