Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Gekraagde Roodstaart

Alle Vliegenvangers:
[euring: 11220]
Familienaam: Vliegenvangers (Muscicapidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Phoenicurus phoenicurus | English: Redstart
Deu: Gartenrotschwanz | Fran: Rouge-queue à front blanc | Esp: Colirrojo real…


Foto van de Gekraagde Roodstaart
Foto: Edwin Bax
In combinatie met de andere elementen van zijn uiterlijk maakt dit de Gekraagde Roodstaart tot een van de fraaiere zangvogels van ons land. De roestbruine staart en stuit hebben deze zanger zijn naam bezorgd. Het is een zomergast die overwintert ten zuiden van de Sahara. Meestal in April komt hij terug naar zijn broedgebied.

De Gekraagde Roodstaart begint heel vroeg te zingen, ruim voor zonsopkomst is zijn lied al te horen. Het is vrij kort met, na een eenvoudige, gelijkklinkende aanhef, een gevarieerder stuk van een aantal noten met nu en dan imitiaties van andere vogelsoorten. Soms zingt het mannetje de hele dag door!

Deze roodstaart kiest open loofbossen, parken en soortgelijke boomrijke gebieden op hogere zandgronden en in de duinen, met daarin struiken en/of kruidige vegetatie. Hij trilt vaak met zijn staart terwijl hij op een tak zit te wachten op insecten die van de grond worden opgepikt of -getuige zijn familienaam- als een vliegenvanger uit de lucht plukt. Hij nestelt in boomholtes en -spleten. Het vrouwtje broedt en samen brengen ze de jongen groot. Meestal volgt een tweede broedsel.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Gekraagde Roodstaart gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Gekraagde Roodstaart
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Gekraagde Roodstaart.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
45 71 90 91 63 79 110 99 101 97 72 107 107 112 116 102 82 74 68 48 58 57 51 64 40 43 51 113 120 154 139 170 203 188

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Gekraagde Roodstaart behoort tot de ecologische groep soorten van boomgroepen, open bos en bosranden en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
De Gekraagde Roodstaart was ooit een algemene broedvogel in Nederland, maar komt al lang niet meer overal voor.

Net als elders in de Nederlandse duinen was na een aanvankelijk positieve ontwikkeling in Meijendel jarenlang sprake van een afnemende tendens. Maar in de meest recente jaren is weer een behoorlijke stijging van het aantal broedgevallen te zien. De ontwikkeling in Meijendel volgt -getuige beide grafieken- daarbij de landelijke trend op de voet.

Het lijkt er op dat de populatietrend minder door broedsucces, maar eerder door overleving wordt bepaald. Hierbij kan gedacht worden aan de overleving van juveniele vogels in de periode tussen uitvliegen en wegtrek, maar ook aan die van vogels in of op weg naar/van de winterkwartieren.

De Gekraagde Roodstaart overwintert in Afrika ten zuiden van de Sahara. De veronderstelling ligt voor de hand dat een deel van de jaarlijkse schommelingen van het aantal wordt verklaard door de hoeveelheid regenval in de Sahelzone van West Afrika, in de jaren van droogte zijn de overlevingskansen immers ongunstiger. Er blijkt echter geen eenduidig verband te zijn tussen deze schommeling en de neerslag in de Sahel, zoals wel het geval is bij enkele andere Afrikagangers. Mogelijk is de overleving afgenomen door andere oorzaken in de overwinteringsgebieden, zoals grootschalige kap van bomen in de savannegordel ten behoeve van veehouderij, landbouw en stookhout.

Een andere factor die een rol kan spelen is klimaatverandering. Wanneer trekvogels terugkeren naar hun broedgebieden, is het broedproces afgestemd op de timing van de voedselbronnen. De Gekraagde Roodstaart vertoont de laatse decennia een duidelijke vervroeging in de start van de eileg. Het nestsucces in ons land lijkt echter niet beïnvloed te zijn door deze vervroeging van de eileg.

lees meer…
Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knoppen om zang of geluid direct af te spelen.

  • Gekraagde Roodstaart op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
  • De Gekraagde Roodstaart op de CD van VWG-Meijendel. [CD niet meer verkrijgbaar]
    (bestand speelt na enkele seconden downloaden)
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Gekraagde Roodstaart.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Gekraagde Roodstaart
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top