Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Heggenmus

[euring: 10840]
Familienaam: Heggenmussen (Prunellidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Prunella modularis | English: Dunnock
Deu: Heckenbraunelle | Fran: Accenteur mouchet | Esp: Acentor com£n…


De Heggenmus is niet verwant aan de Huismus. Hij heet ‘mus’ omdat vroeger alle kleine vogeltjes al snel een mus werden genoemd. Maar zijn snavel verraadt dat het hier, in tegenstelling tot de Huismus, om een insecteneter gaat. Hij scharrelt zijn voedsel op de grond bij elkaar, meestal in de ondergroei van bosjes.

De Heggenmus is in Nederland grotendeels een standvogel. De meeste trekkers zijn afkomstig uit Scandinavië en wellicht Noord-Duitsland. Onze broedvogels trekken niet of slechts een korte afstand. Bepaalde leefgebieden echter, zoals de duinen, worden in de herfst nagenoeg verlaten. Wellicht trekken deze Heggenmussen naar de stedelijke gebieden, om in tuinen voedsel te zoeken. Dan is de Heggenmus wat minder kieskeurig en eet ook kleine zaadjes.

Heggenmussen zingen een zacht en aangenaam, metaalachtig lied, in de regel vanaf de top van een struik. Vooral in de broedtijd zijn ze veelvuldig en al vroeg te horen. Ze leiden normaliter een onopvallend leven maar in de broedtijd zijn ze nog al eens te zien als ze achter elkaar aan jagen, regelmatig met z'n drieën. Mannetjes houden er vaak meer vrouwtjes op na en vrouwtjes paren met enige regelmaat met meerdere mannetjes. Voordat het sterkste mannetje met haar paart, tikt hij met de snavel tegen de cloaca totdat het zaad van het zwakkere wordt afgescheiden [*]. Het nest van halmen en gras wordt met mos en haar bekleed en vlak boven de grond gebouwd in dicht struikgewas. De 3-5 eieren worden door het vrouwtje uitgebroed, de jongen door beide ouders grootgebracht.
[*] Bron: het blad "Vogels", uitgegeven door Vogelbescherming Nederland, voorjaar 2013.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Heggenmus gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Heggenmus
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Heggenmus.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
340 443 439 512 432 461 483 408 501 501 482 433 428 454 444 432 408 451 445 401 405 374 344 381 319 310 285 374 373 384 403 399 425 414

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Heggenmus behoort tot de ecologische groep soorten van struiken en struwelen en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De Heggenmus staat op de 8e plaats in de 'Top 10' van meest Top 10
succesvolle broedvogels van Meijendel met 414 territoria
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
Heggemussen broeden in vrijwel het hele land, maar zijn in het noordoosten wat schaarser dan elders. Nergens komen zo veel Heggenmussen voor als in bebouwing met veel groen, maar ook boerenland met veel heggen kan goed bezet zijn. In bossen is de Heggenmus veelal een randbewoner die tevens dichte jonge aanplant graag bezet.

De landelijke stand groeide in de twintigste eeuw, vooral door de toegenomen oppervlakte stedelijk gebied, waar tuinen en beplanting voor broedgelegenheid zorgen. De recente trend is stabiel met lichte schommelingen, deels samenhangend met inzinkingen na koudere winters (bron: Sovon).
Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Heggenmus op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Heggenmus.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Heggenmus
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top