Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Boerenzwaluw

Alle Zwaluwen:
[euring: 9920]
Familienaam: Zwaluwen (Hirundinidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Hirundo rustica | English: Swallow
Deu: Rauchschwalbe | Fran: Hirondelle de cheminée | Esp: Golondrina com£n…


Tegen de tijd dat de boerenzwaluw terugkeert uit het Afrikaanse overwinteringsgebied is het spreekwoordelijk nog geen zomer. Maar als het karakteristieke silhouet van deze zwaluw weer door de lucht scheert, stijgen de temperaturen en is de zomer toch zeker in aantocht. Dan is het vriendelijke gekwetter van op een electriciteitsdraad rustende zwaluwen her en der te horen.

Door ringonderzoek is ontdekt dat deze zomergast jarenlang terugkeert naar hetzelfde nest! De Boerenzwaluw nestelt bij voorkeur op allerlei plaatsen rondom boerderijen en schuren, maar ook onder bruggen of duikers. Dat is een nest van modder en plantaardig materiaal, het bekende komvormige nest onder de dakgoot of andere uitstekende en overhangende delen. Dat zijn typisch van die plaatsen die er in Meijendel niet zo veel zijn. Ze broeden in losse kolonies, ook samen met Huiszwaluwen.

Taxonomie. Er zijn verschillende 'zwaluwen' te vinden in Nederland. Deze Boerenzwaluw is nauw verwant aan Huiszwaluw en Oeverzwaluw en behoort tot de familie der Hirundinidae. De Gierzwaluw zit in een andere familie, Apodidae, uit de orde Apodiformes ('Gierzwaluwachtigen') en is eigenlijk helemaal geen zwaluw maar meer verwant aan de kolibri. Dan is er verder nog de Nachtzwaluw en dat is in taxonomische zin ook geen echte 'zwaluw' maar die behoort tot de familie Caprimulgidae, de nachtzwaluwachtigen.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Boerenzwaluw gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Boerenzwaluw
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 22 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Boerenzwaluw.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '96   '97   '98   '99   '00   '08   '11   '13   '14   '15   '16   '17 
2 2 2 3 2 2 2 2 3 2 3 3 2 1 1 1 1 4 11 14 19 22

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Boerenzwaluw behoort tot de ecologische groep soorten van bebouwing en overig en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
In het verleden zijn een aantal broedgevallen vastgesteld bij de Boerderij Meijendel, maar na 2000 is dat nauwelijks meer het geval geweest. In 2008 en 2011 en daarna vanaf 2013 worden jaarlijks een toenemend aantal broedgevallen waargenomen in kavel 66, de golfbaan.

De Boerenzwaluw komt landelijk weliswaar nog algemeen voor, maar zit wel in de knel. De stand is sinds de jaren zestig in veertig jaar afgenomen met 50-75% en hij staat daarom op de Rode Lijst. Tussen 1993 en 2011 is de stand weer wat toegenomen en sindsdien is de stand stabiel tot licht herstellend. Dat is waarschijnlijk toe te schrijven aan een complex van factoren: een lichte stijging van de temperatuur in mei en juni, veranderingen in nestplaatskeuze (meer geschikte paardenstallen!) en verbetering van de omstandigheden in de overwinteringsgebieden (bron: Sovon).
Bescherming van de Boerenzwaluw
De sterke achteruitgang in de vorige eeuw wordt voornamelijk geweten aan schaalvergroting en intensivering van de landbouw (o.a. pesticidengebruik, ontwatering), waardoor de kwaliteit van foerageergebied en nestgelegenheid is afgenomen. Verminderde nestgelegenheid is vooral een gevolg van modernisering van stallen en strengere regelgeving omtrent veiligheid en hygiëne. Lees verder op .

SOVON en Vogelbescherming Nederland hebben de boerenzwaluw in 2011 extra aandacht gegeven.
Kijk voor de resultaten op de site van SOVON. Download het rapport via deze link.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Boerenzwaluw op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Boerenzwaluw.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Boerenzwaluw
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top