Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Veldleeuwerik

Alle Leeuweriken:
[euring: 9760]
Familienaam: Leeuweriken (Alaudidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Alauda arvensis | English: Skylark
Deu: Feldlerche | Fran: Alouette des champs | Esp: Alondra com£n…


De Veldleeuwerik is een onopvallend gekleurde vogel, grijsbruin gevlekt met lichtere, gestreepte borst en bijna witte buik. De staart is redelijk lang met een witte zoom. Ze hebben een stompe kuif.

De Engelse benaming 'Skylark' is heel toepasselijk, want het is daar dat deze leeuwerik opvalt. Al zingend klimt hij omhoog (tot wel 100m) om vervolgens minuten lang, bijna 'biddend', uitbundig zijn fraaie lied te laten horen. En ook tijdens de daling gaat hij daarmee door. Soms zingt de Veldleeuwerik vanaf een (vaste) zitplaats. Eenmaal op de grond is deze zanger nog nauwelijks te spotten. Die daling is overigens opmerkelijk omdat het laatste deel met bijna gesloten vleugels gebeurt.

Het broedbiotoop omvat open landschappen zoals heide, duinen, ook akkers en graslanden. Als ze in maart terugkomen, bouwen ze daar een komvormig nest op de grond, bekleed met haar. Het vrouwtje broedt op de eieren, beide ouders voeren de jongen. Ze eten insecten, in de winter vooral zaden en granen. De Nederlandse Veldleeuwerikken zijn trekvogels die in het najaar naar Zuid-Frankrijk wegtrekken.

De Veldleeuwerik was ooit overal in Nederland te horen. Maar deze soort blijkt niet in staat de intensivering van het boerenland bij te benen. Vooral tweede en derde broedsels, later in het seizoen, mislukken vaak. In de overwinterings-gebieden wordt de soort geconfronteerd met een afname van stoppelvelden. Landelijk is de vogel sinds het einde van de jaren zeventig al met zo'n 95% teruggelopen.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Veldleeuwerik gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Veldleeuwerik
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 12 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Veldleeuwerik.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 1984   1986   1987   1988   1989   1990   1994   1999   2000   2002   2003   2004 
1 2 7 4 4 1 1 2 1 1 2 2

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Veldleeuwerik behoort tot de ecologische groep soorten van grazige vegetaties en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk op sovon.nl.
Begin jaren '70 was de Veldleeuwerik nog een algemene vogel van het boerenland. In de jaren ’73-’77 werd het aantal broedparen geschat op 500.000 tot 750.000. In de jaren daarna zijn de aantallen achteruit gekelderd met zo'n 95%. De laatste tien jaar stabiliseert de soort zich als broedvogel op dat lage niveau. De broedpopulatie wordt in de periode 1998-2000 geschat op 50.000-70.000 paren (bron: sovon.nl).

De stand van de Veldleeuwerik heeft in het duin een wonderlijk verloop. In 1958, het beginjaar van de vogeltellingen in Meijendel, was de Veldleeuwerik nauwelijks aanwezig; tot 1964 bleef het aantal bij een enkel paar, maar vanaf 1967 gaat de stand bergopwaarts naar het hoogtepunt in 1977 (vijf territoria per km² in het getelde gebied). Meteen daarna neemt de stand weer af tot enkele incidentele gevallen (territoria). De Veldleeuwerik is als broedvogel sinds 2004 uit Meijendel verdwenen.
Bescherming van de Veldleeuwerik
Deze ooit zo algemene en bij vrijwel iedereen bekende leeuwerik loopt een gerede kans uit grote delen van het land te verdwijnen. In intensief gebruikt grasland en bouwland lukt het de Veldleeuweriken niet voldoende jongen voort te brengen om de populatie in stand te houden. Een te hoge maaifrequentie en het ontbreken van voldoende insectenrijke vegetaties zijn grote boosdoeners. Verder zijn voedselrijke stoppelvelden in het winterhalfjaar nagenoeg uit het landschap verdwenen. In de duinen is de achteruitgang waarschijnlijk te wijten aan de verruiging en verdichting, met steeds meer struikgroei en vergrassing, veroorzaakt door ‘bemesting’ met stikstof vanuit de lucht (bron: vogelbescherming.nl).

2006 was door SOVON Vogelonderzoek Nederland en Vogelbescherming Nederland uitgeroepen tot 'het Jaar van de Veldleeuwerik'.
Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

De Veldleeuwerik staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Gevoelige soorten'. Ook als wintergast cq doortrekker staat deze vogel op de aanvullende Rode lijst bij de Gevoelige soorten *. 'Gevoelige soorten': Soorten die stabiel of toegenomen zijn en zeer zeldzaam zijn en soorten die sterk tot zeer sterk zijn afgenomen en algemeen zijn.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  •  Veldleeuwerik op vogelgeluid.nl. [Opname: Alex Thomas | xeno-canto ]
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van de Veldleeuwerik.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Veldleeuwerik.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top