Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Nachtzwaluw

[euring: 7780]
Familienaam: Nachtzwaluwen (Caprimulgidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Caprimulgus europaeus | English: Nightjar
Deu: Ziegenmelker | Fran: Engoulevent d'Europe | Esp: Chotacabras gris…


Foto van de Nachtzwaluw
Foto: Jenny Th
CC-BY-SA-3.0   via Wikimedia Commons
De Nachtzwaluw keert in mei terug uit Afrika naar de heideterreinen en kaalgekapte bospercelen. Daar snort hij de hele zomer tot in augustus. Ook in Meijendel is deze hoogst bijzondere vogel te vinden.

De Nachtzwaluw is een vogel die zich niet in een hokje laat stoppen. Het is geen uil, maar ook geen zwaluw. Hij hoort eigenlijk nergens bij. Met zijn grote uilenogen heeft hij wel wat van een uil weg, maar zijn lange vleugels doen eerder een soort zwaluw vermoeden. Ook zijn leefwijze, vooral in de avondschemering en 's nachts doen een soort uil vermoeden.

Met zijn snorrende of ratelende geluid dat heel ver draagt, probeert hij een vrouwtje te verleiden en andere mannetjes op een afstand te houden. Hij laat zich zelden zien en vertrouwt overdag volledig op zijn bruinige schutkleur.

Nachtzwaluwen leven van grote nachtvlinders die ze in de lucht vangen. De twee (altijd twee!) jongen, worden op de grond grootgebracht totdat ze zelfstandig kunnen vliegen. In september verlaten ze ons land weer.

Taxonomie. Er zijn verschillende 'zwaluwen' te vinden in Nederland. Deze Nachtzwaluw is in taxonomische zin eigenlijk geen echte 'zwaluw' maar die behoort tot de familie Caprimulgidae, de nachtzwaluwachtigen. Boerenzwaluw, Huiszwaluw en Oeverzwaluw behoren tot de familie der Hirundinidae en zijn daarmee 'echte zwaluwen'. Dan is er verder nog de Gierzwaluw, maar die zit in weer een andere familie, de Apodidae uit de orde Apodiformes ('Gierzwaluwachtigen') en is eigenlijk meer verwant aan de kolibri.

 
Klik op een jaartal in dit overzicht voor een jaarlijst
met kaartje van kavels waar territoria zijn vastgesteld
Jaar
Aantal
 1984   2002   2003   2004 
1 1 1 1

In 4 van de 33 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Nachtzwaluw.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.


de Nachtzwaluw behoort tot de ecologische groep soorten van boomgroepen, open bos en bosranden en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De grafiek links toont de ontwikkeling in NL De gegevens zijn afkomstig van landelijke tellingen van kolonievogels en zeldzame broedvogels (Meetnet Broedvogels). Weergegeven is de jaarlijkse populatie-index, gebaseerd op de gehele Nederlandse populatie of aantallen in de belangrijkste broedgebieden.
Bron: www.sovon.nl
Kijk op SOVON.nl voor de landelijke spreiding
 
Rond het begin van de eeuw broedden enkele duizenden paren Nachtzwaluwen in ons land, met name op de oostelijke en zuidelijke zandgronden en in de duinstreek. Vooral op droge, halfopen gronden als heide en duinvalleien was het typische geratel van het mannetje 's nachts niet van de lucht. Met het ontginnen van veel van die gronden nam de stand navenant af. Rond 1975 waren minder dan duizend paren over en was het westen des lands vrijwel ontvolkt. Sindsdien zijn de laatste bolwerken in het noordoosten - op het Bargerveen na - ook vrijwel verlaten. Begin 90'er jaren broedden 450 tot 600 paar nachtzwaluwen in ons land, het leeuwendeel daarvan op de Veluwe en in Noord-Brabant en Limburg.

Sinds het midden van de jaren '90 is er sprake van een licht herstel van de nachtzwaluwpopulatie: zowel op de Veluwe als in Noord-Brabant namen de aantallen weer toe, tot 950-1100 paren.

Een nogal zorgwekkende ontwikkeling en daarom hebben SOVON en Vogelbescherming Nederland in 2007 het 'Jaar van de Nachtzwaluw' georganiseerd. De gestelde doelen waren een landsdekkend beeld te krijgen van de verspreiding en aantallen van de Nachtzwaluw, basiskennis over de ecologie van de Nachtzwaluw in Nederland te verzamelen en het voorkomen van de Nachtzwaluw en zijn boeiende leefwijze bekend te maken onder een breder publiek. Bekijk de uitkomsten in het eindrapport via deze link.

Bescherming van de Nachtzwaluw

Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

de Nachtzwaluw staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Kwetsbare soorten'. 'Kwetsbare soorten': Soorten die zijn afgenomen en vrij tot zeer zeldzaam zijn en soorten die sterk tot zeer sterk zijn afgenomen en vrij zeldzaam zijn.

Vogelzang en/of andere -geluiden op het internet. Gebruik de aangeboden hyperlinks naar externe sites.

Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld.
  • Zoek er naar geluiden van de Nachtzwaluw via deze link, waarbij Nederland als zoekgebied is ingesteld.
  • Als dat geen of onvoldoende resultaten oplevert, kan op Xeno-canto het zoekgebied worden vergroot. De gepresenteerde kaart geeft dan meteen ook een fraai overzicht van het spreidingsgebied van de Nachtzwaluw.

Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
Zoek ze via deze link.

top