Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Zomertortel

Alle Duiven:
[euring: 6870]
Familienaam: Duiven (Columbidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Streptopelia turtur | English: Turtle Dove
Deu: Turteltaube | Fran: Tourterelle des bois | Esp: T¢rtola com£n…


Foto van de Zomertortel
Foto: Edwin Bax
De Zomertortel is een kleine, sierlijke duif, een slag kleiner dan de Turkse Tortel. Hij is kleurrijker dan de Turkse met oranje veren met donkere vlekken. De borst is roze en de staart zwart met een witte eindrand. Links en rechts zit een zwarte vlek met witte strepen op de hals. Hij heeft een opvallende rode ring rond het oranje oog.

Zomertortels komen in het grootste deel van Europa voor, m.u.v. Scandinavië, Schotland en (Noord-)Ierland. Ook in de Alpen ontbreekt deze soort. Het areaal strekt zich naar het oosten uit tot halverwege Rusland en Kazakhstan. De meeste duivensoorten zijn stand- of zwerfvogels, de Zomertortel is een uitzondering; deze duif overwintert ten zuiden van de Sahara.

Zomertortels komen in het late voorjaar terug, zo eind april - begin mei, om hun slordige nest van twijgjes en takjes te bouwen. Deze vrij schuwe duif maakt zijn nest voornamelijk in bosschages aan de rand van open loofbossen, grote parken, fruitboomgaarden, houtwallen en dergelijke, die bij voorkeur in de nabijheid liggen van landbouwgebieden. Er worden in de regel twee eieren in gelegd die door beide ouders worden uitgebroed. De jongen worden eveneens door beide ouders verzorgd.

Het lievelingsvoedsel is het zaad van een bepaald akkeronkruid, de duivenkervel, de late terugkeer hangt hier wellicht mee samen. Maar dat maakt de Zomertortel tegelijkertijd ook kwetsbaar. Afname van akkergrond waar dit kruid gedijt leidt tot voedselschaarste voor deze duif.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Zomertortel gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Zomertortel
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In 29 van de 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor de Zomertortel.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '13 
55 80 91 59 43 36 31 35 42 23 34 30 32 31 21 31 13 22 21 19 13 21 15 11 11 5 4 1 1

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

De Zomertortel behoort tot de ecologische groep soorten van struiken en struwelen en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding kijk bij Sovon.
De Zomertortel was rond 1975 vrij talrijk en wijd verspreid. Sindsdien is de stand gedecimeerd en verdween de soort in grote delen van ons land, vooral in West- en Noord-Nederland. De Zomertortel heeft bij ons te lijden van afnemende nestgelegenheid en het verdwijnen van voedselrijke terreinen zoals graanakkers en kruidenrijke hooilanden.

Bovendien worden in de West-Afrikaanse overwinteringsgebieden slaapbossen gekapt en treedt periodiek grote droogte op. Last-but-not-least: forse aantallen Zomertortels sneuvelen door intensieve jacht in Zuidwest-Europa (Malta!) en Afrika (bron: Sovon).

Het aantal vastgestelde broedterritoria van de Zomertortel in Meijendel toont sinds 1986 een sterke daling, net als het landelijke beeld. In 2012 is voor het eerst sinds de inventarisatie volgens de BMP-methode geen enkel territorium in Meijendel vastgesteld. En voorlopig lijkt het territorium in 2013 het laatste.
Bescherming van de Zomertortel
Voor de Zomertortel bestaat in agrarisch cultuurlandschap gebrek aan nestgelegenheid (dichte hoge struwelen) en vooral voedsel (verdwijnen graanakkers en kruidenrijke hooilanden). In natuurgebieden heeft de achteruitgang eveneens te maken met nestgelegenheid en voedsel. Verder zijn de omstandigheden in de overwinteringsgebieden in Afrika (zuid van de Sahara) verslechterd. Daarnaast vormt jacht langs de trekroute naar Afrika een probleem (bron: ). Alleen al op Malta worden er jaarlijks 100.000 afgeschoten.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

  • Zomertortel op vogelgeluid.nl. Opname: Jarek Matusiak | xeno-canto
Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Zomertortel.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Zomertortel
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top