Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Griel

[euring: 4590]
Familienaam: Grielen (Burhinidae) Voor de wetenschappeljke namen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde indeling als die op andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Burhinus oedicnemus | English: Stone-curlew
Deutsch: Triel | Français: Oedicnème criard | Español: Alcarav n


Foto van de Griel
Foto: Sumeet Moghe (Pune, India)
CC BY 2.0  via Creative Commons
De Griel is een karakteristieke forse steltloper met een zandbruin verenkleed, bedekt met dunne, donkere strepen, goeie camouflage in een open zanderige omgeving. De lange poten zijn geelgroen van kleur en de stevige snavel is geel met een zwarte punt.

Een Griel heeft een nogal dikke ronde kop met een opvallend groot oog met gele iris. Dat grote oog is logisch, want deze vogels zijn echte nachtdieren die zich overdag (letterlijk en figuurlijk) drukken en onopvallend gedragen. Pas in de schemering worden ze actief om te jagen op allerlei kleine dieren, zoals reptielen en muizen.

Als broedbiotoop geeft de Griel de voorkeur aan droge zand- en steenachtige vlakten met weinig begroeiing, zoals ook open duinterreinen, maar ook wel heide. Het nest bevindt zich op de grond en bestaat uit een eenvoudig kuiltje, opgemaakt met wat takjes en steentjes. Het legsel bestaat uit twee zandkleurige eieren met zwartbruine vlekken.

In 1924 heeft voor het laatst een Griel in Meijendel gebroed. Met zekerheid, want er werd destijds naar nesten gezocht vanwege de beloning die eierverzamelaars beloofden. In heel West-Europa gaat het al lange tijd slecht met de Griel. Hij is uit Nederland ('officiëel' ergo Rode Lijst) verdwenen, net als uit België, Duitsland en delen van Engeland. Vernietiging van het broedbiotoop is hiervan een belangrijke oorzaak. Verreweg de meeste grielen komen voor in Spanje en Portugal. In Frankrijk en Engeland heeft de griel zich gedeeltelijk aan kunnen passen aan gecultiveerde terreinen.

De Griel is bij ons nu een zeldzame dwaalgast in voor- en najaar.

Klik de knop rechts voor de kaart met het areaal van de Griel gemaakt door xeno-canto kaart
Broedsucces Griel
In de eerste helft van de twintigste eeuw nestelden er nog enkele tientallen paren Grielen in de duinstrook, met name de Amsterdamse Waterleidingduinen. Mogelijk broedde er ook een enkeling op binnenlandse heidevelden. De soort verdween door onder andere landschappelijke veranderingen (verdwijning stuivend duin) en toegenomen recreatie. De laatste broedgevallen werden in 1956 of 1958 geconstateerd. Sindsdien zijn nog wel eens roepende vogels op geschikt lijkende locaties waargenomen. Ondanks soms langdurige aanwezigheid kon broeden niet meer worden vastgesteld (bron: Sovon).

Het laatste broedgeval van een Griel in Meijendel was zoals gezegd in 1924. Vanaf 1958 wordt de broedvogelstand jaarlijks bijgehouden, maar pas in 1981 is de Griel weer aangetroffen en wel tussen eind maart en half augustus. Mogelijk is toen een broedpoging gedaan. Van 1982 tot en met 1984 werd elk jaar een exemplaar gezien, daarna nog in 1988, 1990 en 2001. Voor het laatst is begin mei 2005 een Griel gezien. Vermoedelijk zijn de duinen vergrast als gevolg van de 'bemesting' uit de uitlaatgassen van de vele auto's en ze staan vol met struiken, terwijl de Griel juist een vogel is van open zandgronden.
Bescherming van de Griel
De Griel is verdwenen als broedvogel uit Nederland en de kans dat hij terugkomt is zeer klein. Er zijn te weinig schrale vegetaties meer door vergrassing en verruiging als gevolg van onder meer vermesting (door intensieve landbouw) en het verdwijnen van dynamiek van wind en zee. De komst van de vos in de duinen en de enorme recreatiedruk belemmeren eveneens een terugkeer. In het Middellandse Zee-gebied wordt nog steeds gejaagd, een bedreiging tijdens de trek. In Engeland is er door beschermingswerk wel succes geboekt. En ook in Noord-Frankrijk neemt de soort recentelijk weer wat toe (bron: ).

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van staan geluiden van de Griel.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van de Griel
  • er zijn geen geluiden gevonden die zijn opgenomen in Nederland.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top