Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Waterhoen

Alle Rallen:
[euring: 4240]
Familienaam: Rallen (Rallidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Gallinula chloropus | English: Moorhen
Deutsch: Teichhuhn | Français: Poule d'eau | Español: Polla de agua


Het Waterhoen is een onopvallende, maar goed herkenbare, overwegend zwarte watervogel. Over de flanken loopt een onderbroken, witte streep en de vogel heeft witte veren onder staart. De snavel en de voorhoofdsplaat zijn rood van kleur en de tip van de snavel is geel. Het hoen zwemt met schokkende bewegingen. En als het loopt, vallen de groenige poten met zeer lange tenen op waarmee het Waterhoen ook over in het water drijvende bladeren kan lopen.

Het Waterhoen is een schuwe vogelsoort die zich meestal dicht bij de beschutting van de oeverbegroeiing ophoudt. Het vliegen gaat moeizaam, net als bij de andere ralachtigen. Deze vogel zal bij alarm niet gauw op de wieken gaan, doet hij dat wel dan volgt na een aanloop over het water eerst een vliegfase met bungelende poten. Eenmaal op snelheid gaat het hem beter af en steken de poten tot ruim voorbij de staart naar achter. Maar liever zal deze vogel de oevervegetatie in vluchten. Enkele bronnen spreken van een opmerkelijke vlucht naar onder het wateroppervlak, waarbij het hoen zich diep laat zinken tot alleen de snavel nog net als een periscoop boven water uit steekt.

Het nest van het Waterhoen wordt bij voorkeur vlakbij het open water in de dichte overbegroeiing gebouwd; het is niet veel meer dan een stapel verdroogd plantaardig materiaal. Daar worden 5 à 10 eieren op gelegd. Het is niet ongebruikelijk dat twee of soms zelfs drie of vier vrouwtjes de eieren in hetzelfde nest leggen. Vrouwtje(s) èn mannetje(s) bebroeden deze eieren en voeren de jongen, soms helpen broers en zussen uit een eerder legsel daarbij.

Waterhoenders zijn omnivoren die zowel in de waterkant als op het land foerageren. Het plantaardige voedsel bestaat uit kroos, zaden en bessen. Dierlijk voedsel is onder meer wormen en slakken, insecten en visjes.

Klik de groene knop voor de kaart met het areaal van de Waterhoen gemaakt door xeno-canto. kaart
Broedsucces Waterhoen
Grafiek wordt opgebouwd…
 

In alle 34 geïnventariseerde jaren zijn territoria vastgesteld voor het Waterhoen.
In de grafiek worden de aantallen per km² weergegeven, de tabel toont absolute aantallen.

Jaar
Aantal
 '84   '85   '86   '87   '88   '89   '90   '91   '92   '93   '94   '95   '96   '97   '98   '99   '00   '01   '02   '03   '04   '05   '06   '07   '08   '09   '10   '11   '12   '13   '14   '15   '16   '17 
17 19 22 14 30 51 56 39 54 61 65 58 60 34 32 34 24 25 24 23 27 21 26 19 25 13 20 10 7 7 11 10 17 13

Klik op een jaartal in bovenstaande tabel voor een kaart met de kavels waar territoria zijn vastgesteld

Het Waterhoen behoort tot de ecologische groep soorten van riet en andere verlandingsvegetatie en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
Grafiek gebaseerd op het Meetnet Broedvogels (BMP). Weergegeven is de jaarlijkse index van de broedpopulatie t.o.v. 1990 en de standaardfout.
Voor de landelijke spreiding: sovon.nl.
Het aantal Waterhoenen in Nederland neemt al tientallen jaren geleidelijk af, maar de soort is wintergevoelig en de totale populatie toont duidelijke fluctuaties als gevolg van strenge winters. Dat verklaart de soms diepe dalen in de trendgrafiek.

In Meijendel vertoont het aantal broedparen sinds de jaren '90 een duidelijk dalende trend die vanaf 2011 wat lijkt te af te vlakken.
Bescherming van het Waterhoen
De laatste tientallen jaren neemt het Waterhoen als broedvogel geleidelijk af, evenals de niet-broedvogels, die vooral in het zuiden en oosten sterk zijn achteruitgegaan. De oorzaken ervan zijn nog niet goed duidelijk. In de stad doet de vogel het iets beter dan daarbuiten, mogelijk omdat het er 's winters milder is van temperatuur en er misschien minder predatie is (bron: vogelbescherming.nl).

Het Waterhoen behoort als wintergast cq doortrekker tot de 'Gevoelige soorten' en is als zodanig opgenomen in de aanvullende Rode Lijst *.

[*] In opdracht van Vogelbescherming Nederland heeft Sovon een rapport opgesteld op basis waarvan de Rode en Oranje lijst voor wintergasten en doortrekkers zijn samengesteld. In dat rapport wordt ook de 'Blauwe lijst' vastgesteld. Lees meer hier.

Vogelzang en/of andere -geluiden

Klik de knop om zang of geluid direct af te spelen.

Geluiden zoeken op het internet.
  • In de vogelgids van VBNL staan geluiden van het Waterhoen.
  • Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
    Zoek ze via deze link.
  • Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld. Zoek er naar geluiden van het Waterhoen.
  • via deze link wordt Nederland als zoekgebied ingesteld.
  • via deze link wordt een onbeperkt zoekgebied ingesteld.
top