Home page Zoeken
top

Vogelsoorten arrow Kwartelkoning

Alle Rallen:
[euring: 4210]
Familienaam: Rallen (Rallidae) Voor de familienamen wordt de indeling gevolgd van 'Dutch Avifauna' en 'Waarneming.nl'. Dat is niet altijd dezelfde als die van bijvoorbeeld Vogelbescherming of andere sites.

Klik deze info-button voor lijst van dutchavifauna,
klik de button links voor waarneming.nl.

Latin: Crex crex | English: Corncrake
Deu: Wachtelknig | Fran: Râle de genêts | Esp: Gui¢n de codornices…


Foto van de Kwartelkoning
Foto: Alpo Roikola
CC-BY-3.0   via Wikimedia Commons
Deze welhaast meest bijzondere vogelsoort van ons land is ook meteen een van de zeldzaamste. Maar weinig vogelaars zullen ooit een kwartelkoning (misschien is koningskwartel wel een veel mooiere naam...) zien. Ze leven erg verborgen tussen het hoge gras en laten zich nooit zien.

Ook het horen is helaas behoorlijk verstomd, want alleen langs de grote rivieren en in Noordoost-Groningen hebt u nog een kleine kans zijn kenmerkende roep te horen. In de avondschemering tot de vroege ochtend roept het mannetje aanhoudend zijn eigen (Latijnse) naam: crex-crex-crex-crex-crex-crex-crex-crex-crex. Ze hebben een voorkeur voor vochtige, niet intensief beweide weilanden en graanvelden.

Het gaat zelfs zo slechts met deze internationaal bedreigde vogelsoort dat SOVON er in samenwerking met Vogelbescherming Nederland een speciaal project van heeft gemaakt om te proberen jaarlijks alle roepende kwartelkoningen geteld te krijgen.


In de 33 geïnventariseerde jaren is in 1999 één territorium van de Kwartelkoning vastgesteld.

Klik op het jaartal voor een kaartje met het kavel.
Kijk voor de landelijke spreiding en ontwikkeling van deze soort op de site van SOVON.
de Kwartelkoning behoort tot de ecologische groep soorten van grazige vegetaties en het broedresultaat wordt in de BMP-verslagen bij die groep besproken.
De grafiek links toont de ontwikkeling in NL De gegevens zijn afkomstig van landelijke tellingen van kolonievogels en zeldzame broedvogels (Meetnet Broedvogels). Weergegeven is de jaarlijkse populatie-index, gebaseerd op de gehele Nederlandse populatie of aantallen in de belangrijkste broedgebieden.
Bron: www.sovon.nl
Kijk op SOVON.nl voor de landelijke spreiding
 
De vogel verscheen in het broedseizoen 1999 en is op basis van de landelijk voorgeschreven telmethode aan de statistieken toegevoegd. De vogel heeft desondanks niet in het duin gebroed.

Op vogelbescherming.nl is een speciale sectie gewijd aan de bescherming van de Kwartelkoning met diverse downloads.


Het volgende nieuwsbericht is overgenomen van SOVON.
2012 Goed jaar voor Kwartelkoning
Na een aantal magere jaren lijkt het dit jaar weer een goed jaar te zijn voor de Kwartelkoning. Eind juni gingen 150 vogelaars op pad om de nachtbrakers te tellen op basis van hun karakteristieke crexcrex-roep. Ze vonden tot nu toe ruim 200 Kwartelkoningen, bijna 100 meer dan vorig jaar.

De waarnemers zijn ’s nachts op pad geweest om de roepplekken in kaart te brengen in de kerngebieden van de soort. Naast het rivierengebied gaat het daarbij om beekdalen in het oosten en noorden van het land en akkers in Flevoland en Groningen.

De tellingen vinden ’s nachts plaats, want de Kwartelkoning is een echte nachtbraker. De mannetjes laten vooral dan hun karakteristieke crexcrex-roep horen vanuit hooiland en kruidenrijke ruigtes. Met die roep willen ze een vrouwtje lokken en andere mannetjes op afstand houden.

Ruim 200 roepende mannetjes
Begin juni was er ook een telling. Net als toen zijn er dit weekend bijna 90 roepende mannetjes gehoord dit weekend. Dit zijn niet per se dezelfde mannetjes en locaties. Er zijn ook waarnemingen verzameld tussen de beide tellingen. In totaal zijn er dit jaar ruim 200 afzonderlijke roepplekken vastgesteld.

Het grootste deel (ca.3/4e deel) van de Kwartelkoningen is in Gelderland, Overijssel en Flevoland gehoord. De overige zijn vastgesteld in Drenthe, Groningen en Friesland. Deze provincies herbergen doorgaans 50% van de waargenomen Kwartelkoningen en blijven dit jaar dus duidelijk achter.

Natuurbeheerders en boeren zijn gevraagd om het maaien uit te stellen op de plekken waar de soort is waargenomen.

Oorzaken
Mogelijke oorzaak voor de toename is het weer. In de vestigingsperiode mei en begin juni was het in het noorden relatief droog terwijl er in het midden van het land veel meer neerslag was gevallen. Dit lijkt van invloed op het aanbod van voedsel (wormen, slakken en andere insecten), de grasgroei (ze houden van hoog gras) en dat veel hooiland tot nu toe niet gemaaid kon worden (wisselvallige weer). Onduidelijk is of de omstandigheden in het overwinteringsgebied (zuidelijk Afrika) of tijdens de trek zo gunstig waren waardoor er meer Kwartelkoningen naar Nederland terugkwamen dit jaar.

Bescherming van de Kwartelkoning

Klik dit icon om de gehele Rode lijst in een 'handzaam' overzicht te bekijken
[overgenomen van Vogelvisie.nl]

de Kwartelkoning staat in de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels en is daar ingedeeld bij de 'Kwetsbare soorten'. 'Kwetsbare soorten': Soorten die zijn afgenomen en vrij tot zeer zeldzaam zijn en soorten die sterk tot zeer sterk zijn afgenomen en vrij zeldzaam zijn.

Deze soort is opgenomen in het 'Actieplan bedreigde vogels' van VBNL.
Lees meer in deze brochure.

Vogelzang en/of andere -geluiden op het internet. Gebruik de hyperlinks naar externe sites.

Xeno-canto is een website waar geluidsopnames van vogels uit de gehele wereld worden gedeeld.
  • Zoek er naar geluiden van de Kwartelkoning via deze link, waarbij Nederland als zoekgebied is ingesteld.
  • Als dat geen of onvoldoende resultaten oplevert, kan op Xeno-canto het zoekgebied worden vergroot. De gepresenteerde kaart geeft dan meteen ook een fraai overzicht van het spreidingsgebied van de Kwartelkoning.

Ook op waarneming.nl zijn van de meeste soorten geluidsfragmenten te vinden.
Zoek ze via deze link.

top